Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/7965 K.2015/8779

Davacı, meslek hastalığı sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre; davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, zararlandırıcı sigorta olayı sonucu sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, maddi ve manevi tazminat istemlerinin kabulüne karar verilmiştir.

Dosya kapsamından davacının meslek hastalığı sonucu %13,30 oranında sürekli iş göremezliğinin bulunduğu ve meslek hastalığının oluşumunda davalının %79,92 oranında kusurlu olduğu ayrıca hastalığın oluşumunda %20,08 oranında kaçınılmazlığın etkili olduğu anlaşılmaktadır.

Temyize konu edilen 13/02/2015 tarihli Mahkeme kararında sair yönlerden bir yanlışlık bulunmamakla birlikte, bozma ilamı doğrultusunda 10/05/2014 tarihli hesap bilirkişi raporunda belirlenen maddi zarar tutarından, 10/08/2011 tarihi ile 18/04/2013 tarihi arasına denk gelen maddi zarar miktarı dışlanmak suretiyle bir karar vermek gerekirken bozmadan önceki 15/07/2014 tarihli hükmün yalnızca davalı lehine bozulduğu, bu kapsamda da davalı yararına usuli kazanılmış hak durumunun oluştuğu gözden kaçırılarak yeniden hesap raporu almak suretiyle fazlaya hükmedilmesi doğru bulunmamıştır.

Şöyle ki; Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda “usuli kazanılmış hak” kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır. Bu kurum, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez, ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada, mahkemenin yada tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

Mahkemenin, Yargıtay’ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).

Kazanılmış haklar Hukuk Devleti kavramının temelini oluşturan en önemli unsurlardandır. Kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı nitelikte sonuçlara yol açan yorumlar Anayasanın 2.maddesinde açıklanan “Türkiye Cumhuriyeti sosyal bir hukuk devletidir” hükmüne aykırılık oluşturacağı gibi toplumsal kararlılığı, hukuksal güvenceyi ortadan kaldırır, belirsizlik ortamına neden olur ve kabul edilemez.

Tüm bu açıklamalardan sonra somut olayda, Mahkemenin 15/07/2014 tarihli kararının yalnızca davalı tarafından temyiz edildiğinin anlaşılmasına göre davalı yararına usuli kazanılmış hak oluştuğu gözetilmeden, fazla maddi tazminta hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.