Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/8043 K.2015/13354

Davacı, sigortalılık başlangıç tarihinin 01/07/1980 olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Davacı, dava dilekçesinde 01/07/1980 – 01/09/1980 tarihleri arasında davalı şirkete ait işyerinde çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiş, yargılama aşamasında ilk işe giriş tarihinin 01/07/1980 olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile ... T.C. Kimlik Nolu , .. ili , ... ilçesi , İstiklal mah. / köyü nüf. kayıtlı , Tevfik ve Tenzile 'den olma 1964 doğumlu davacı ...' in ilk işe giriş tarihinin 01 / 07 / 1980 tarihi olduğunun tesbitine, davacının fazlaya ilişkin talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 108. maddesinin 1. fıkrasında; "Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında nazara alınacak sigortalılık süresinin başlangıcı, sigortalının, yürürlükten kaldırılmış 5417 ve 6900 sayılı kanunlara veya bu kanuna tabi olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihtir" hükmü düzenlenmiştir.

Bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığı yeterli değildir. Aynı zamanda o kimsenin Yasa'nın belirlediği biçimde (506 sayılı Yasa'nın 2. maddesi ve 5510 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi) eylemli olarak çalışması da koşuldur. Bu yön 506 sayılı Yasa'nın 6. maddesi ile 5510 sayılı Yasa'nın 7/a maddesinde ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 1999/21-549-555, 2005/21-437-448 ve 2007/21-306-320 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Bu bakımdan davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığının yöntemince araştırılması gerektiği ortadadır.

Bu tür davalar yalnızca bir günlük çalışmanın tespitinden ibaret olarak görülmemeli, bir günlük çalışmanın kabulü ile saptanacak sigortalılık başlangıcının sigortalıya sağlayacağı sigortalılık süresi ile birlikte kazandıracağı haklar dikkate alınmalı ve giriş bildirgesi ile birlikte eylemli çalışmanın bulunup bulunmadığı özellikle belirlenmeli, buna göre dönem bordrosunda yer alan ve davacının talep ettiği tarihte çalışması mevcut tanıklar ile gerektiğinde komşu işyerleri çalışanları olduğu kayıtlarla ya da emniyet yolu ile yaptırılacak araştırma ile belirlenen kimselerin beyanlarına başvurulmalı, sonucuna göre karar verilmelidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; 24/07/1980 varide tarihli işe giriş bildirgesi ile davacının 01/07/1980 tarihinde davalı şirkete ait 42342 sicil numaralı işyerinde çalışmaya başladığının Kuruma bildirildiği, işyerinden 198/1-2-4. dönem bordrolarının Kuruma verildiği, ancak 1980/3. dönem bordrosunun verilmediği, tanık beyanlarının alındığı anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, işyerinden Kuruma verilen 1980/1-2-4. dönem bordrolarında kayıtlı ve davacıyı tanıyan tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Kabule göre de; davacının talebinin kabul edilmiş olmasına rağmen yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması ve 6552 sayılı yasa ile getirilen feri müdahillik durumunun devam etmekte olan davalarda uygulanamayacağı göz ardı edilerek davalı Kurumun feri müdahil olduğunun kabul edilmesi hatalı olmuştur.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.