Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/8220 K.2015/12830

Davacı, 1996-1998 tarihleri arasında sözleşmeli öğretmen olarak hizmet sürelerinin tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava; davacının 1996 ile 1998 tarihleri arasında davalı ..'na bağlı ilköğretim okullarında sözleşmeli öğretmen olarak çalıştığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir. Uyuşmazlık davacının 1996 ile 1998 yıllarında davalı işyerinde öğretmen olarak çalışıp çalışmadığının ve yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 22.9.1997-24.11.1997 tarihleri arasında ... İlköğretim Okulunda, 26.11.1997-19.6.1998 tarihleri arasında...İlköğretim Okulunda, 28.9.1998-25.6.1999 tarihleri arasında ...

İlköğretim Okulunda görev yaptığına dair hizmet belgesinin ..İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından düzenlendiği ve okullarda görev yapan okul müdür ve öğretmenlerin beyanlarında davacının vekil olarak çalıştığını beyan ettikleri, davacı adına söz konusu işyerlerinden...'ya herhangi bir bildirim yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Ancak Dairemizin 2013/20598 E.,2014/19959 K. Sayılı Geri Çevirme ilamında emekli sandığı iştirakçisi olup olmadığı ve bu kapsamda hizmet belgesinin istenmesi belirtilmiş olup, gelen yazı cevabında davacının 5434 sayılı yasa kapsamında talep edilen dönemle çakışan 15.10.1997-14.7.1998 ve 15.10.1998-14.7.1999 tarihleri arasında... iştirakçisi olduğu anlaşılmaktadır.

506 sayılı Yasanın 79/10. maddesinde bu tür hizmet tespit davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması salt bu nedene dayalı istemin reddine neden olmaz.

Somut bilgilere dayanması koşuluyla, bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen veya bilmesi gereken komşu işyerleri kayıtlı çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen kimi diğer kanıtlarla dahi sonuca gitmek mümkündür. Kamu düzenine dayalı bu tür davalarda hakim, görevi gereği doğrudan soruşturmayı genişleterek sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığını belirlemelidir.

Bu yön Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527,30.6.1999 gün 1999/21-549-555,5.2.2003 gün 2003/21-35-64,15.10.2003 gün 2003/21-634-572,3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 10.11.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır

Somut olayda; her ne kadar mahkemece davacının talep ettiği sürenin tamamının kabulüne karar verilmişse de davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyeri bir kamu kuruluşuna aittir. Kamu kuruluşlarında, çalışanların kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıldır. Bunun dışında davacının, kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenle bildirim dışı kaldığı gereğince ve yeterince araştırma konusu yapılmamıştır. Davacının ücretsiz çalışması hayatın olağan akışına aykırı, kamu kuruluşundaki çalışmaların resmi kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıl olduğuna göre davacının tespitine karar verilen dönemde çalıştığına ve ücretini aldığına ilişkin belgelerin araştırılmadan karar verilmesi bozmayı gerektirmektedir.

Mahkemece yapılacak iş; davacının 1997-1998 yılları arasında çalışmalarından dolayı... İştirakçisi olduğu sabit olduğundan bu dönem yönünden davanın reddine karar vermek, talep edilen diğer dönem 1996-1997 yılları arası için davalı işyeri kamu kurumu niteliğinde olduğundan, davacının anılan çalışmalarının gerçekten olup olmadığını davalı ..'nın kayıt ve ücret bordrolarından saptamak, işyeri şahsi sicil dosyasını getirtmek, bu tür belgelerde noksanlık varsa, bunun açıklanabilir nedeni bulunup bulunmadığını, ücretin nasıl ödendiğini araştırmak ve davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurum ve işveren vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.