Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/8576 K.2016/2768

Davacı, sigorta başlangıç tarihinin 05/08/1983 olduğunun tespitiyle 08/09/1987-15/08/2005 tarihleri arasında ...lu olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı, 05.08.1983 tarihinin sigorta başlangıcı olarak tespiti ile 08.09.1987-15.08.2005 tarihleri arasında oda kaydına istinaden esnaf ... sigortalısı olduğunun tespiti talep etmiştir. Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, davacının sigortalık başlangıç tarihinin 05.08.1983 olarak tespitine, davacının 11.10.1988-31.12.1991 tarihleri arasında 1479 sayılı kanun kapsamında zorunlu sigortalı sayılmasına, davacının 01.05.1992-31.07.1992 tarihleri arasında ve 01.06.2006-05.09.2007 tarihleri arasında 1479 sayılı kanun kapsamında isteğe bağlı sigortalı sayılmasına karar verilmiştir.

1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesinde zorunlu ... sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş,

2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 1992 yılında Kurum kayıtlarına intikal eden işe giriş bildirgesi uyarınca 05.03.1983 tarihinden itibaren 1479 sayılı Yasa kapsamında kayıt ve tescilinin yapıldığı, davacının 05.08.1987-10.10.1988 tarihleri arasında vergi kaydının, 08.09.1987-15.08.2005 tarihleri arasında oda kaydının bulunduğu, esnaf sicil kaydının bulunmadığı ve davacının aylık talebi üzerine ...

İşleri Sanatkarları Oda kaydında yapılan inceleme neticesinde oda kaydının usulsüz tutulduğu gerekçesi ile geçersiz sayıldığı ve oda kaydına göre devam eden sigortalılığının bir kısmının iptal edildiği , dosya içinde davacının iptal işlemi gerçekleşmeden önce hangi sürelerde sigortalı kabul edildiğine ilişkin kayıtların bulunmadığı, davacının 1992 affından yararlandığı ve 5458 sayılı Yasa uyarınca borçlarını yapılandırdığı anlaşılmaktadır.

11/09/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6552 sayılı Yasanın 58. maddesiyle 5510 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici 54. madde eklenmiştir.

Söz konusu maddeye göre. “GEÇİCİ MADDE 54- Mülga 4355 sayılı Ticaret ve Sanayi Odaları, Esnaf Odaları ve Ticaret Borsaları Kanunu, mülga 5373 sayılı Esnaf Dernekleri ve Esnaf Dernekleri Birlikleri Kanunu ve mülga 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkârlar Kanununa göre; esnaf ve sanatkâr siciline veya odasına ya da her ikisine birden kayıtları bulunmakla birlikte üye kayıtlarının mevzuata uygun olarak yapılmadığının tespit edilmesi üzerine,

Kuruma kayıt ve tescili yapılmakla birlikte, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılık süreleri geçersiz sayılarak iptal edilen sigortalılardan 22/3/1985 tarihinden sonraki sürelere ait prim, gecikme zammı ve gecikme cezalarının 31/12/2013 tarihine kadar ödenmiş olması şartıyla 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılıkları başlangıç tarihinden itibaren geçerli sayılır.

Somut olayda, sigortalılığı oda kaydına dayanan davacının yukarıda sıralanan yasal mevzuat gereğince sigortalılığının odada kayıtlı olduğu sürelerde zorunlu ... sigortalısı kabul edilmesi gerekmektedir.

Kurum tarafından davacının oda kaydının geçersiz olduğu gerekçesiyle sigortalılığı iptal edilmiş ise de 6552 sayılı Yasanın 58. maddesi ile 5510 sayılı Yasaya eklenen Geçici 54. madde gereğince; davacının nizalı döneme ait prim borcunun ödeyip ödemediği hususları Kurumdan sorularak,

odada kayıtıl olduğu sürelerin prim borcunun ödenmesi durumunda bu sürelerde zorunlu sigortalı kabul edilerek değerlendirme yapılmaması vea HMK 26/1 uyarınca davacının talebinin 08.09.1987-15.08.2005 tarihleri arasında sigortalı kabul edilmesi istemine ilişkin olmasına rağmen talep aşılarak davacının 01.06.2006-05.09.2007 tarihleri arasında da sigortalı olacak şekilde hüküm kurulması hatalı olmuştur.

Yapılacak iş; Kurum tarafından oda kaydı iptal edilmeden önce hangi sürelerde sigortalı kabul edildiği sorulup, davacı tarafından yapılan ödemelerin 05.03.1983-15.08.2005 tarihleri arasındaki süreye ilişkin olup olmadığı tespit edilmeli, giderek davacının yaptığı fazla prim ödemesinin bulunması halinde, ödemelerin yapıldığı tarihten ileriye doğru isteğe bağlı sigortalı kabul edileceği düşünülerek karar vermekten ibaretir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.