Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/9322 K.2016/2836

Davacı, ... sigortalılığının ve sigortalılık süresinin tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 01.01.1975 tarihinden itibaren 1479 sayılı Yasa'ya tabi ... sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece, hükümde yazılı olduğu şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan, 1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesinde zorunlu ... sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 4.5.1979 tarihinde yürürlüğe giren 2229 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa’nın 24. maddesinin öngördüğü meslek kuruluşlarına kayıtlı olma koşulu kaldırılmış sadece yasanın temel ilkesi olan kendi ad ve hesabına çalışma koşulu getirilmiş,

20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş,

2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Kanun ile 1479 sayılı Kanunda yapılan değişiklikte; “gerçek ve götürü usulde gelir vergisi mükellefi olanlar, Esnaf ve Sanatkarlar Siciline kayıtlı bulunanlar veya kanunla kurulu meslek kuruluşuna usulüne uygun kayıtlı bulunanlar” dan, gelir vergisi mükellefi olanlar, mükellefiyetin başlangıç tarihinden, gelir vergisinden muaf olanlar ile vergi kaydı bulunmayanlar da Esnaf ve Sanatkarlar Siciline veya kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıt oldukları tarihten itibaren kendiliğinden sigortalı sayılmışlardır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 1997 yılında 15.000 TL ödeme yaptığı, Kurumun bu ödemeyi Kabul etmediğinden 05.07.2010 tarihinden itibaren 1479 sayılı Yasa'ya tabi ... sigortalısı olarak kayıt ve tescilinin Kabul edildiği, ödemenin davacı tarafından yapıldığının açık olduğu, 09.05.1983-31.03.1985, 17.1.1986-30.06.1987 ve 01.08.1995-30.09.1997, 05.07.2010 ile devam eden tarihleri arasında vergi kaydının, 27.11.1975 tarihinden devam eden Ticaret Odası kaydının,22.11.1975 tarihinden itibaren Ticaret Sicili kaydının bulunduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda; davacının 1997 yılında yanlış sicile prim ödemiş olup vergi, oda ve sicil kaydının bulunduğu süreler belgelenmiştir. Bu durumda davanın kısmen kabulü ile 09.05.1983 tarihinden itibaren tescil tarihine kadar aralıksız şekilde 1479 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı olduğunun kabulü gerekir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.