Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2015/9805 K.2015/14046

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 13/01/2007-21/10/2008 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 2001 olduğunun tespiti ile, 13.01.2007-21.10.2008 tarihleri arasında davalı işyerinde geçen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının hizmet tespiti talep ettiği dönem itibari ile esnaf ...sigortalılığının bulunduğu ve ...sigortalılığının başlangıç tarihinin 05.10.2004 tarihi olup, 5510 sayılı Yasa'nın 53. maddesi uyarınca önce başlayan sigortalılık olması nedeni ile üstünlük tanınması gerekeceği ve çifte sigortalılığa yol açılmaması gerekçesi ile hizmet tespiti davasının reddi gerekceği ve davacınnı 1998 yılında 506 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığı başladığından davacının bu talepte hukuki yararının bulunmadığı gerekçeleri ile davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içindeki kayıt ve belgelerden; davacının 05.10.2004-10.09.2008 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa uyarınca sigorta kaydının bulunduğu ve 1998-2015 yılları arasında 506 sayılı Yasa kapsamında kısmi çalışmalarının bulunduğu, tanık dinlenildiği ancak tanık beyanlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığı anlaşılmaktadır.

4.4.2015 tarihli 6645 sayılı Kanunun 56. maddesi ile 5510 sayılı Yasa’ya eklenen ve 23.4.2015 tarihinde yürürlüğe giren Geçici 63. maddede kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlarla tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan, Kuruma kayıt ve tescilleri yapıldığı hâlde, bu maddenin yayımlandığı ayın sonu itibarıyla 12 ay ve daha fazla süreye ilişkin prim borcu bulunanların, bu sürelere ilişkin prim borçlarını, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ay başından itibaren üç ay içinde ödememeleri veya ilgili

-kanunları uyarınca yapılandırmamaları hâlinde, prim ödemesi bulunan sigortalıların daha önce ödedikleri primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibarıyla, prim ödemesi bulunmayan sigortalıların ise tescil tarihi itibarıyla sigortalılığı durdurulur. Durdurulan süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilmez ve bu sürelere ilişkin Kurum alacakları takip edilmeyerek bunlara Kurum alacakları arasında yer verilmez. Sigortalılıkları durdurulanlardan bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında çalışmaya devam edenlerin sigortalılıkları bu maddenin yayım tarihini takip eden ay başı itibarıyla yeniden başlatılır" şeklinde düzenleme getirilmiştir.

Yasal düzenleme uyarınca 30.04.2015 tarihi itibari ile ...veya tarım ...sigortalılığı kapsamında 12 ay ve daha fazla süreye ilişkin prim borcu olanların, bu sürelere ilişkin prim borçlarını 31.07.2015 tarihine kadar ödememeleri veya yapılandırmamaları halinde ,prim ödemesi bulunan sigortalıların ise daha önce ödedikleri primin tam olarak karşıladığı ay sonu itibariyle, prim ödemesi bulunmayan sigortalıların ise tescil tarihi itibariyle sigortalılığı durdurulur.

O halde; mahkemece yapılacak iş, davacının.. şahsi sicil dosyası getirilerek siğortalı kabul edildiği dönemde prim borcu olup olmadığı tespit edilmeli ve davacınnı yaptığı prim ödemelerinin tam olarak karşıladığı süreler tespit edilerek,

o ay sonu itibari ile sigortalılığı durdurmak ve o süreler dışında davacının...'ya tabi çalışmaları yönünden ise mahkemece nizalı dönemin tamamında çalışması bulunan ve kayıtlara geçen bordro tanıkları tespit edilerek beyanları alınmalı, veya bunların tanıklığıyla yetinilmediği taktirde, .. ilgili il müdürlüğünden, gerekirse zabıta, vergi dairesi ve meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu iş yeri çalışanlarının;

yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, tanık beyanları arasındaki çelişkiyi gidermek ve davacının işe giriş ve çıkış sürelerini net belirlemek ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2,6,9 ve 79/10 maddeleri gereğince kanıtladıktan sonra, sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

E.M