Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/11045 K.2018/266

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 10.09.2011-10.04.2012 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının davalı işyeri nezdinde 10.09.2011-10.04.2012 tarihleri arasında geçen hizmetlerinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda, öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı , kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olusu her türlü delille ispat kazanabilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları ya da komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir.

Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; ihtilaflı dönem içerisinde 21.12.2010-17.09.2011 tarihleri arasında 1038197 s.s. no lu , 29.01.2012-21.03.2012 tarihleri arasında 1080474 s.s. no lu dava dışı işyerlerince Kurum’a hizmet bildiriminde bulunulduğu, 28.09.2011-22.02.2012 tarihleri arasında düzenlenmiş 9 adet taşıma irsaliyesinin davalı işverence düzenlenmiş olup irsaliyelerde davacının sürücü olarak isim kaydının yer aldığı, yargılama esnasında alınan bilirkişi raporunun dosyaya sunulduğu, duruşmalarda tanıklarının dinlenildiği, ...

Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2012/241 Esas sayılı dosyasının da yine davacı tarafından davalı işverene karşı hizmet tespiti istemli olarak açıldığı, söz konusu dava dosyası hakkında takipsizlik nedeniyle davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği, davacı tarafça dosya kapsamında bir kısım delillerin toplandığının iddia edildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, eldeki dosyada ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2012/241 Esas sayılı dosyasının da bulunmadığı görülmekle, eksik inceleme ve araştırma neticesi Mahkemece kurulan hüküm hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, davalı işyerinin Kanun kapsamına alındığı tarihi Kurum’dan sormak, davalı işyeri ihtilaf konusu dönemde Kanun kapsamında değilse, Kanun kapsamına alınabilecek nitelikte ve faal olup olmadığını işyerine ait vergi kaydı, elektrik, su abonelikleri ile tespit etmek, davacıya ait ehliyet belgesi ile ...

Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2012/241 Esas sayılı dosyasını getirtmek, söz konusu dosya içerisinde yer aldığı iddia olunan trafik ceza tutanakları, takografya kayıtları gibi toplanan delilleri de dikkate almak, davalı işyerine ait dönem bordrolarının bulunması halinde bordrolarda kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, tanık beyanları ile yetinilmemesi veya bordroların bulunmaması halinde Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları;

yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.