Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/11444 K.2018/2072

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 5510 sayılı Yasa'nın 4/1-a maddesi kapsamında sigortalı olarak çalıştığının ve sigorta başlangıç tarihinin 24/12/1998 olduğunun tespitine, hizmet borçlanması ile ilgili işlemlerin iptaline, ödenen tutarların iadesine, borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının 24.12.1998-29.12.2002 tarihleri arasında davalı işverene ait iş yerinde geçen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 3.maddesinin II-A fıkrasının 4958 sayılı Yasa’nın 57. maddesi ile yürürlükten kaldırılmadan önceki halinde; malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının bir işveren emrinde çalışan ve Türk uyruklu olmayan kimselerden, Kurumdan yazılı istekte bulunanlar hakkında ve istek tarihinden sonraki aybaşından başlanarak uygulanacağı belirtilmiştir. 4958 sayılı Yasa’nın yürürlüğe girdiği 06.08.2003 tarihinden itibaren bir işveren emrinde çalışan yabancı uyruklu işçiler isteklerine bakılmaksızın tüm sigorta kolları kapsamına alınmıştır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davalı üniversite ile yabancı uyruklu öğretim görevlisi olan davacı arasında birincisi 24.12.1998-31.12.1998 tarihleri arasında geçerli olan ve sonrasında kesintisiz şekilde her yıl yenilenen, son olarak 01.01.2002-29.12.2002 tarihleri arasında geçerli olmak üzere düzenlenen sözleşmeler olduğu, davacının dava konusu dönemde Azeri uyruklu olup Türk Vatandaşı olmadığı, davacı adına davalı işyerinden 24.12.1998, 01.01.1999 tarihli işe giriş bildirgelerinin Kuruma verildiği, davacının 24.05.2005 tarihinde vatandaşlığa geçtiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, 506 sayılı Yasa'nın 3. maddesinin II-A fıkrasının yürürlükte olduğu tarihlerde yabancı statüsünde olan davacının, 24.12.1998 tarihinde işe başladığına dair verilen işe giriş bildirgesinin 506 sayılı Yasa'ya tabi malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak çalışmak istediğine dair başvuru olarak sayılması gerekmektedir. Ancak aynı zamanda ... Devlet Üniversitesi kadrosunda 16.02.1993-08.04.2003 tarihleri arasında adının geçtiği ve 01.10.1999 tarihinden sonra fiilen çalışmadığına dair üniversite tarafından düzenlenmiş bir belgenin bulunması karşısında davacının 24.12.1998-01.10.1999 tarihleri arasında fiilen davalı işyerinde çalışıp çalışmadığının araştırılması gerekmekte olup hüküm bu yönü ile isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş; davacının 24.12.1998-01.10.1999 tarihleri arasında fiilen davalı üniversitede çalışıp çalışmadığını araştırmak, bu konuda davacının beyanını almak, bu tarihlerde fiilen nerede çalıştığını açıklamasını istemek, davalı üniversitede ihtilaflı dönemde çalışan akademisyen ve yöneticileri belirleyerek beyanlarına başvurmak, gerekirse ilgili makamlar aracılığı ile ... Devlet Üniversitesi’nden davacının hangi tarihlerde üniversiteleri nezdinde çalıştığını yeniden sormak, davacının ihtilaflı tarihlerde ülkeye giriş çıkış kayıtlarını istemek ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.