Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/11816 K.2018/1531

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının davalı işyerinde 1995 yılı Ekim ayından 31.03.2009 tarihine kadar 05.05.2005-01.06.2005 tarihleri arası hariç olmak üzere kesintisiz çalıştığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kısmen kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiştir.

Uyuşmazlık nitelikçe 506 sayılı Yasanın 79. maddesinden kaynaklanan davalı işyerinde geçen ve kuruma bildirilmeyen hizmet süresinin tespitine ilişkindir. Bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı, işin niteliği, sürekli veya sezonluk nitelikte olup olmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilir ise de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların, davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve uyuşmazlık konusu dönemi kapsar biçimde çalışmaları işverenin resmi kayıtlarına geçmiş bordro tanıkları ya da komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir.

Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davalı işyerinin eczane olduğu, ... işyeri sicil numarası ile tescil edildiği, 01.03.2003 tarihinden itibaren kanun kapsamında olduğu, davacıya ait hizmet cetvelinde 10.03.2009- 31.03.2009 tarihleri arasında davalı işyeri tarafından 22 gün hizmet bildiriminde bulunulduğu, nizalı döneme ilişkin sadece 2009/3-4 ve 5. ay dönem bordrolarının dosyaya getirtildiği, davacının 28.02.2002- 15.07.2003 tarihleri arasında askerlik görevini yerine getirdiği, davacı ve davalı tanıkları ile bordro ve komşu işyeri tanıklarının beyanlarının alındığı, çelişkili beyanlarda bulundukları anlaşılmaktadır.

Somut olayda, tanık beyanlarındaki çelişki giderilmeden ve ihtilaflı döneme ilişkin bordro ve gerektiğinde komşu işyeri tanığı dinlenmeden hüküm kurulması hatalı olmuştur.

Yapılacak iş; ihtilaflı döneme ait dönem bordrolarını davalı kurumdan istemek, başkaca bordro tanıkları yada komşu işverenlerin bordrolarına, resmi kayıtlarına geçmiş çalışanları veya işverenleri ile davalı işverene ait eczanenin ilaç aldığı ilaç depolarının çalışanlarından davacının çalışmasına ilişkin bilgi sahibi olan kişileri tespit edip beyanlarına başvurmak ve tanık beyanları arasındaki çelişkiyi gidermek, Eczaneler Ve Eczane Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 30. maddesi uyarınca, Eczanelerde çalışan personelin, personel defterine kaydının mecburi olması karşısında,

davacının davalı işverene ait Eczanenin personel defterine kayıtlı olup olmadığını araştırmak, davacının çalışan olarak adının Eczacılar Odasına, hastanelere, kolluğa vs. bildirilip bildirilmediği, bildirilmiş ise hangi tarihten itibaren bildirildiğini sormak, ilgili Eczaneler Odasından dava konusu döneme ilişkin nöbetçi listesi istenilerek davacının nizalı dönemde çalışmasının olup olmadığını tespit etmek, Eczaneler Ve Eczane Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 32. ve 33. maddeleri uyarınca Eczanelerde yılda en az iki defa teftiş edilmesi gerektiği gözönünde tutularak ihtilaflı dönemde davalı Eczanenin teftişine ilişkin raporları getirtmek,

bu raporlarda davacının çalışmasına ilişkin herhangi bir kayıt olup olmadığını araştırmak ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar vermektir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.