Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/12015 K.2018/2410

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının davalı şirket nezdinde 17.03.2004-22.01.2014 tarihleri arasında geçen çalışmalarına ilişkin olarak en son net 1.350,00 TL ücretle çalıştığının tespiti ile Kurum kayıtlarının bu şekilde düzeltilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile “davacının davalıya ait iş yerinde, 01.10.2011-31.12.2012 tarihleri arasında aylık net 1.150 TL brüt 1.606,37 TL, 01.01.2013-22.01.2014 tarihleri arasında aylık net 1.350 TL brüt 1.888,35 TL ücret ile çalıştığının tespitine” karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri kapsamında hizmet tespitine yönelik davalarda, davacının çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliği dikkate alınarak, ücretin ve davalı ...’na, davalı işveren tarafından ödenen ve ödenmesi gereken primlerin miktarının belirlenebilmesi amacıyla, prime esas kazancın tespitinde, gerçek ücretin esas alınması koşuldur.

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret miktarı HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK 288. maddesinde (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 200. maddesi) belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin hukuksal geçerliliği haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle ispatı mümkündür. Yazılı delille ispat sınırın altında kalan miktar içinse tanık dinletilebilir. Tespiti istenen miktar sınırı aşıyor olsa bile varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa da tanık dinletilmesi mümkündür.

Öte yandan, nitelikli ve tecrübeli bir işçinin, yaptığı işin özelliğine göre asgari ücret üzerinden ücret alması, hayatın olağan akışına aykırıdır. Bu durumun belirlenmesi halinde, işveren tarafından asgari ücret üzerinden düzenlenen belgelerin aksinin kanıtlanamayacağı düşünülemez.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının davalıya ait işyerinde 17.03.2004-22.01.2014 tarihleri arasında geçen çalışmalarının Kurum'a asgari ücret üzerinden bildirildiği, davalı işveren tarafından sunulan davacının çalıştığı tüm döneme ait sigorta bildirimi ile uyumlu ve imzasız ücret bordrolarının bulunduğu, davacıya ait banka hesap dökümünün getirtildiği, davacıya maaş ve a.g.i. adı altında yapılan ödemelerin Kurum’a bildirilen SPEK ile uyumlu olduğu, yapılan emsal ücret araştırmaları neticesi yazı cevaplarının dosyaya sunulduğu, ...

Elektrik Teknisyenleri Esnaf ve Sanatkarlar Odası cevabî yazısı ile emsal bir Makine Teknisyenin aylık net ücretinin kişinin almış olduğu eğitim, bilgi ve tecrübeye göre net asgari ücret ve bunun 3 katı arasında değişeceğinin, ...

Ticaret Odası cevabî yazısı ile de ücretin sözleşmeye bağlı olarak değişebileceğinin Mahkemeye bildirildiği, alınan bilirkişi raporunun dosyaya sunulduğu, duruşmalarda bordrolu işyeri çalışanı olan davacı ve davalı tanıklarının dinlendiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacı işçi davalı işyerinde nitelikli işçi ( Montaj Ustası ) olarak çalıştığını ileri sürmektedir. Mahkemece yapılan emsal ücret araştırmalarının yetersiz olduğu anlaşılmakla davacının davalı işyerinde geçen hizmetine karşılık gerçek ücretin her türlü şüpheden uzak bir şekilde yöntemince araştırılmadan salt tanık beyanları esas alınarak sonuca gidilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş, davacı işçinin tecrübeli bir “Montaj Ustası” olduğu ve bu nitelikteki bir işçinin asgari ücretle çalışamayacağı kabul edilerek davalı işyerinde uyuşmazlık konusu olan 01.10.2011-22.01.2014 tarihleri arasında Devlet İstatistik Enstitüsü’ne benzer işyerlerinde çalışan ve emsal işi yapan sigortalının alabileceği ücretleri sormak ve tüm delilleri birlikte değerlendirerek elde edilecek sonuca göre Mahkemece bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı işyeri ile davalı Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.