Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/1238 K.2016/1974

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 27/08/2007-06/03/2012 tarihleri arasında davalı şirket nezdinde hizmet akdi ile çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, Dairemizi bozma ilamına karşı “uyma” kararı verilmek suretiyle yapılan yargılama neticesinde davanın kabulü ile “davacının, Davalı ... İth. İhr.San. Ve Tic. A. Ş.'de, 30.04.2008-11.11.2008 tarihleri arasında hizmet akdi ile asgari ücretle 187 gün toplam; 3.924,67.-TL prime esas ücretle çalıştığının tespitine” dair hüküm kurulmuştur.

Uyuşmazlık, fiili çalışma olgusunun yöntemince kanıtlanmış olup olmadığı, Mahkemece bu yönde yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu, niteliği, başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden. 29.04.2008 tarihli işe giriş bildirgesinin... sicil no lu ... İth. İhr.

A.Ş. ünvanlı davalı işyerince düzenlenmiş olup Kurum kayıtlarına intikal ettiği, hizmet cetvelinden 30.04.2008-04.05.2008 tarihleri arasında ... sicil no lu davalı işyerince davacı adına hizmet bildiriminde bulunulduğu, 16/09/2008, 16/10/2008, 25/02/2012 tarihli dosyaya sunulan kasa tediye fişleri üzerinde yapılan imza incelemesi neticesi “16.09.2008 tarihli, 2669 fiş numaralı ve 16.10.2008 tarihli, 2879 fiş numaralı, teslim edeni ..., teslim alanı ... olan iki adet kasa tediye fişi üzerindeki atılı imzaların, mukayese imzaları gönderilen davacı ... 'nın eli mahsulü olduğu”nun sonuç olarak belirtildiği,

11.11.2008 tarihinde belirsiz süreli hizmet sözleşmesinin bozma ilamı sonrası tefrik olunan dosyanın davalısı olan şirket ile davacı arasında akdolduğu, davacı tarafından noterlik marifetiyle düzenlenen ve de onaylanan fesih ihtarnamesinde davacının 27/08/2007 tarihinden itibaren davalı işyerinde çalıştığını belirterek işçilik haklarını davalı işyerinden talep ettiği, yine davacının Kurum'a yapmış olduğu bireysel iş uyuşmazlığına yönelik 09/04/2012 tarihli başvurusunda 27/08/2007-02/03/2012 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığını belirttiği,

yargılama aşamasında yapılan zabıta araştırması neticesi komşu işyeri çalışanlarının tutanağa bağlanmak suretiyle Mahkeme'ye bildirildiği, alınan bilirkişi raporunun dosyaya sunulduğu, duruşmalarda davacı-davalı tanıkları ile komşu işyeri tanığının dinlendiği , dinlenen kamu tanığının ihtilaf konusu döneme yönelik davacının davalı şirkette geçen çalışmaları hakkında bilgi sahibi olmadığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacının davalı işyerinde muhasebeci olarak çalıştığının beyan edilmesine göre nizalı döneme ilişkin olarak davalı... sicil no lu işyerince Kurum'a verilen dönem bordrolarının, ücret bordrolarının getirtilmeden, davacının talep konusu dönemde kendince düzenlenmesi mutad olarak kabul edilmesi gereken ve de davalı şirket adına davalı şirket adına imzasının yer aldığı ve vergi dairesine sunulan gider pusulaları ile vergi dairesine bildirilen yıllık veya muhtasar beyannamelerinin dosyaya celbi sağlanmadan,

yine tanık beyanına göre davacının davalı şirket yetkilisi olarak dava dışı ... ünvanlı işyerinde haftada bir kez sayım amaçlı görevlendirildiğinin belirtilmesi karşısında ihtilaf konusu dönem içerisinde davacı tarafından düzenlenen belgelerin ilgili dava dışı ... ünvanlı işyerinden getirtilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması bozma nedenidir.

Mahkemece davacının davalı şirket nezdinde çalıştığı iddiasının hiçbir tereddüte yer vermeksizin tespit olunarak sonuca gidilmesi gerekmektedir.

Yapılacak iş; uyuşmazlık konusu dönem içerisinde davalı şirkete ait dönem ve ücret bordrolarını Kurum'dan getirtmek, bordrolarda sigortalı kaydı yer alan çalışanlar re'sen tanık olarak tespit olunarak bunların beyanlarına başvurmak, davacının talep konusu dönemde davalı şirket adına imzasının yer aldığı ve vergi dairesine sunulan gider pusulaları ile vergi dairesine bildirilen yıllık veya muhtasar beyannameleri dosyaya celbetmek,

dava dışı ... ünvanlı işyerinden davacının davalı şirket adına görevli olarak yapmış olduğu sayım işlemlerine ilişkin nizalı dönemi kapsayan belgeleri getirtmek ve bu belgelerin davacının “Muhasebeci” olarak davalı işyeri adına bizzat kendisince düzenlenmesinin mutad kabul edilmesi gerektiği hususunu da gözetmek suretiyle toplanan tüm delilleri göz önünde bulundurarak sonucuna göre Mahkemece bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurum ve davalı işyeri vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.