Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/12597 K.2018/1369

Davacı, davalı işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, feri müdahil Kurum ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının 01.01.2006-31.12.2006 tarihleri arasında kapatılan ... Belediyesi'nde geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacı adına ... sicil numaralı ... Belediyesi işyerinden 2007 yılı 2.ayından itibaren hizmetinin bildirilmeye başlandığı, kapatılan ... Belediyesi işyerinin hangi tarihler arasında yasa kapsamında olduğunun sorulmadığı, dönem bordrolarının istenmediği, davacının 2006 yılı Şubat-Ekim arasındaki bazı aylara ilişkin ücret bordrolarının fotokopilerini ibraz ettiği anlaşılmaktadır.

Davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyeri belediye olup bir kamu kuruluşudur. Bu nedenle, davalı işyerinde resmi kayıtlara dayanılması ve ücretlerin yazılı belge ile ödenmesi esastır.Davalı Kuruma bildirilmeyen dönemlerdeki çalışmaya ilişkin yazılı belgeler ile ücret belgelerinin araştırılması gerekir.

Yapılacak iş, davacının ibraz ettiği ücret bordrolarının birer örneği de eklenerek davalı ...'den, kapatılan ...

Belediyesi'nin ihtilaflı döneme ilişkin davacı ile ilgili düzenlenmiş ücret bordrolarının asıllarını göndermesini istemek, imzalı ücret bordrolarının asıllarının ibraz edilmesi durumunda, imzalı bordrolarda kayıtlı çalışmanın aksinin ancak yazılı delillerle ispatlanabileceğini, imzalı bordroların davacı çalışmalarının işyerinde otuz günün altında geçtiğinin karinesi olduğunu göz önünde bulundurarak davacının imzaların aidiyetini kabul etmemesi halinde imza incelemesi yaptırmak, kapatılan ...

Belediyesi'nin hangi tarihler arasında yasa kapsamında olduğunu davalı Kurumdan sormak, ihtilaflı döneme ilişkin dönem bordrolarını getirtmek, davalı Belediyeden ücret bordrolarının yanı sıra davacının işyeri özlük dosyasının eksiksiz ve onaylı bir örneğini istemek, işveren kuruluşun davacı ile ilgili yetkili şef, amir, müdür, muhasebe çalışanı gibi yetkili kişilerini dinlemek, davacının çalışmasının bildirilmediği dönemde ücretini ne şekilde aldığını davalı işverenden sorup araştırmak,

davacının resmi kayıtlara geçmeyen dönemlerde çalıştığını ve ücretini aldığını gösterir belgelerin ibraz edilememesi halinde bunun nedenini araştırmak ve haklı ve izah edilebilir bir nedene dayanıyor ise ancak bu takdirde tanık sözlerine itibar ederek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.