Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/12631 K.2017/689

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davacı ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ...tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 2007 yılı 12. aydan 10.02.2011 tarihine kadar davalı işverene ait ticari takside şoför olarak geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemce, davanın kısmen kabulü ile hükümde yazılı şekilde çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Somut olayda, davalı işveren adına işyeri kaydının bulunup bulunmadığının araştırılmadığı, dönem bordrolarının olup olmadığının sorulmadığı, davacı dışında başka kişilerin dava konusu aracı kullanırlarken aldıkları para cezalarının bulunup bulunmadığının araştırılmadığı, dava konusu araçta dava konusu edilen dönem içinde davacı dışında çalışan başka şoförlerin de olduğunun tespiti halinde çalışmanın ne şekilde yapıldığı, dönüşümlü şekilde mi yoksa farklı zamanlarda mı çalışmalarının olduğu, davacının çalışmalarının sürekli mi kesintili mi olduğu konusunda yeterince araştırma yapılmadan ve aynı hatta çalıştığını belirten tanıkların çalışmaları konusunda bir tespit yapılmadan ve tanık beyanları arasındaki çelişki giderilmeden eksik inceleme ve araştırma ile sonuca gidilmesi doğru olmamıştır.

Yapılacak iş, davalı adına ... plakalı araç için işyeri kaydı olup olmadığını davalı kurumdan sormak, işyeri kaydı varsa ve Kuruma işyerinden dönem bordrosu verilmiş ise çalışma tarihini kapsayan tarihte işyerinde çalıştığı bordrolar ile tespit edilen, bordrolarda kayıtlı işyeri çalışanları dinlemek, işyeri kaydı yok ya da bordro verilmemiş ise zabıta ve ilgili meslek odası marifetiyle aynı durakta çalışan ve çalışma ilişkisini bilebilecek durumda olan şoför,

ticari araç sahipleri ve diğer çalışanlar arasından resen tanık tespit edilerek dava konusu araçta dava konusu edilen dönem içinde davacı dışında çalışan başka şoförlerin de olup olmadığı, çalışmanın ne şekilde yapıldığı, dönüşümlü şekilde mi yoksa farklı zamanlarda mı çalışmalarının olduğu,

davacının çalışmalarının sürekli mi kesintili mi olduğu hususlarında yöntemince beyanlarını almak, davalıya ait araçta davacı dışındaki kişilerin aracı kullanırken aldıkları para cezaları olup olmadığını araştırmak, var ise bu kişilerin beyanlarına başvurmak, tanık beyanları arasındaki çelişkiyi gidermek,

davacının 24.09.2009 tarihinde başka bir araç ile trafik kaza kaydı bulunduğundan bu araçta çalışıp çalışmadığını araştırmak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra davacı ile ilgili düzenlenen trafik ceza tutanaklarını da göz önünde bulundurarak davacının çalıştığı süreyi netleştirerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacı ve davalı kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.