Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/12695 K.2018/5061

Davacılar, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlerle temyiz edenin sıfatına temyiz kapsam ve nedenlerine göre; davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, sigortalının iş kazası sonucunda vefatı nedeniyle yakınlarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacı çocuk ...'in maddi tazminat isteminin reddine, diğer maddi tazminat istemlerinin kabulü ile davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya kapsamından, iş kazasının meydana gelişinde davalı işveren şirketin kiraladığı, davacılar murisinin de yolcu olarak bulunduğu aracın şöförü olan ihbar olunan ...'ın %100 oranında kusurlu olduğu anlaşılmaktadır.

3-İlke olarak iş kazası veya meslek hastalığı sonucu sürekli işgöremezliğe uğrayan sigortalının veya ölümü halinde hak sahiplerinin maddi zararı hesaplanırken öncelikle tazminat hesabını doğrudan etkileyecek olan sigortalının gerçek ücretinin açıkça saptanması gerekmektedir. Gerçek ücret, işçinin kıdemi, yaptığı işin özelliği ve niteliğine göre işçiye ödenmesi gereken ücrettir. Gerçek ücretin saptanmasında işyeri kayıtları, ücret bordroları araştırılmalı, bordrolardan ücretin saptanamaması durumunda işçinin yaşı, kıdemi, mesleki durumu, emsal işçilerin aldığı ücret gözönünde tutulmalı, gerekirse meslek kuruluşu ve odalardan durum sorularak gerçek ücret saptanmalıdır.

Davacının kaza tarihi ve sonrasında davalı işyerinde çalışmaya devam ettiği saptanır ise işyerinden imzalı ücret bordroları getirtilerek bilinen ücretlere göre hesap yapılması gerekir.

İşyerinde toplu iş sözleşmesi uygulanıp uygulanmadığı ve uygulanmakta ise sigortalının sendika üyesi olarak veya dayanışma aidatı ödemek suretiyle toplu iş sözleşmesinden yararlanıp yararlanmadığı mutlaka belirlenmelidir. Asgari ücret ile varsa toplu iş sözleşmesinin uygulanması kamu düzenine ilişkin olup talep olmasa dahi re'sen uygulanması gerektiğinden olay tarihinden hüküm tarihine kadar işyerinde uygulanmakta olan tüm toplu iş sözleşmeleri getirtilerek tazminatın belirlenmesinde esas alınmalıdır.

Somut olayda, davalı tarafın işyerinde toplu iş sözleşmesi uygulaması bulunduğu yönündeki beyanları gözden kaçırılarak bu yöndeki iddialar araştırılmaksızın kıdem tazminatı bordrosundaki brüt ücretin netleştirilmesi sonucu elde edilen ücret üzerinden hesaplama yapılması hatalı olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; öncelikle davaya konu işyerinde bağıtlanmış kaza tarihinden hüküm tarihine kadar tüm toplu iş sözleşmeleri ile müteveffanın sendikalı işçi olup olmadığına veya dayanışma aidatı ödeyerek toplu iş sözleşmesinden yararlanıp yararlanmadığına ilişkin kayıtları getirtmek, toplu iş sözleşmesinin varlığı ve müteveffanın toplu iş sözleşmesinden yararlandığının tespit edilmesi halinde bilinen dönem için geçerli toplu iş sözleşmelerini dikkate alarak gerçek ücreti tereddütsüz olarak belirlemek, sonrasında maddi zararı yeniden hesaplatmak ve usuli kazanılmış hakları gözeterek sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir.

4-6100 sayılı HMK'nın 326.maddesine göre Kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir. Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır. Aleyhine hüküm verilenler birden fazla ise Mahkeme yargılama giderlerini, bunlar arasında paylaştırabileceği gibi, müteselsilen sorumlu tutulmalarına da karar verebilir. Ancak iki tarafın kısmen haklı çıkması halinde yargılama giderlerinin paylaştırılacağına ilişkin HMK’nun 326/1-2 maddesindeki düzenleme yargılama harçları için uygulanmaz, davanın reddi hariç olmak üzere harçlar daima davalıya yüklenir.

Buna göre mahkemece, aşamalarda davacı tarafından yatırılan harçların yargılama giderleri ile ilgili hüküm kurulurken bunlar arasına dahil edilerek davanın kabul red oranına göre paylaştırılması isabetsizdir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.