Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/1299 K.2017/5456

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine, itibari hizmet sürelerinden yararlandırılmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2- Dava, davacının 30/09/1993-25/09/1998, 10/02/1999-20/10/2000, 01/02/2001-20/06/2002, 15/10/2002-31/07/2004 tarihleri arasında davalı ... ve Tic A.Ş.'ye ait torbalama ünitesinde torbalama işini üstlenen diğer davalı ... Ltd Şti iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliğinin kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispat kazanabilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, 26/09/1993-31/10/1993 tarihleri arasında ... Fabrikasında faaliyet gösteren ... ünvanlı işyerinden, 1998/2. dönemde 40 gün...Fabrikasında faaliyet gösteren ... Ltd Şti işyerinden, 30/09/1998-07/10/2002 tarihleri arasında dava dışı işyerlerinden, 20/01/2004-21/05/2004 tarihleri arasında ... Fabrikasında faaliyet gösteren ...

Ltd Şti işyerinden, 01/06/2004-05/06/2004 tarihleri arasında dava dışı başka bir işyerinden bildirimlerinin yapıldığı, ... ve Tic A.Ş.'ye ait ... Üretim Tesislerinde dava konusu dönemde torbalama işini üstlenen firmaların sözleşmelerinin getirtildiği, buna göre ... işyerinin 1993 yılında ve ...

Ltd Şti'nin 1997-2001-2003-2004 yıllarında sözleşmesinin bulunduğu ve torbalama işini aldığı, ... ve Tic A.Ş. tarafından 1997-2000-2003-2004 yıllarına ilişkin puantaj formlarının sunulduğu ve bu formlarda davacının adı ve imzasının bulunduğu, tanık beyanlarının alındığı, itibari hizmet durumunun belirlenmesi bakımından keşif yapılarak bilirkişi raporunun alındığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacının 10/02/1999-20/10/2000 ve 01/02/2001-20/06/2002 tarihleri arasındaki hizmet süresinin tespiti bakımından hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilmesi yerinde ise de 30/09/1993-25/09/1998 ve 15/10/2002-31/07/2004 tarihleri arasındaki dönemler bakımından, davacının 1998 yılındaki bildirimlerinin...Fabrikasında faaliyet gösteren ...

Ltd Şti işyerinden yapıldığı anlaşıldığından davacının dava konusu dönemde ...'da bulunan fabrikada mı çalıştığı yoksa başka yerlerde bulunan fabrikalarda da çalışmasının olup olmadığı açıklığı kavuşturulmadan, yine davacının 1993 yılındaki bildirimlerinin ... ünvanlı işyerinden yapıldığı anlaşıldığından ... ile ... Ltd Şti arasındaki ilişkinin niteliği tespit edilmeden ve ... ve Tic A.Ş.'ye ait ...

Üretim Tesislerinde dava konusu dönemde torbalama işini üstlenen firmaların hangi yıllarda bu işi yaptıkları hususu değerlendirilmeden sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, davacıya dava konusu dönemde sürekli olarak ...'da bulunan fabrikada mı çalıştığı yoksa başka yerlerde bulunan fabrikalarda da çalışmasının olup olmadığı hususunu açıklattırmak, ... Ltd Şti'nin ticaret sicil kayıtlarını getirtip şirketin tescil tarihini ve ... ile arasındaki ilişkinin niteliğini belirlemek, dosyaya getirtilen sözleşmelere göre ... Ltd Şti'nin torbalama işini üstlendiği yılları ve sunulan puantaj cetvellerini değerlendirmek ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra davacının çalışmasının sürekli çalışma olduğu anlaşılırsa sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Davacının itibari hizmet süresine ilişkin talebinin de tespit edilen hizmet süresine göre değerlendirilmesi gerekmektedir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.