Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/13529 K.2017/1208

Davacı, 01/06/1998 tarihinden itibaren arızi SSK hizmetleri dışında kalan süerelerde 2926 sayılı yasaya tabi ( 5510 sayılı 4/ 1-b) tarım sigortalısı sayılması gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 01/06/1998 tarihinden itibaren SSK’lı çalışmaları dışlanarak dava tarihine kadar Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tespiti istemine ilişkindir.

Dairemizin 17/09/2015 tarih, 2015/11066 E. , 2015/16756 K. Sayılı bozma ilamı üzerine yapılan yargılama sonucunda Mahkemece, davacının dava konusu ettiği 01/06/1998- 05/08/2011 tarihleri arasındaki dönemle ilgili açtığı tespit davasında; 01/06/1998 - 31/12/1998 ve 22/05/2011 - 05/08/2011 tarihleri arasındaki dönemle ilgili talep ve davasının hukuki yarar yokluğundan reddine, davacının 01/01/1999 - 22/04/2011 tarihleri arasındaki dönemle ilgili tespit davasının ispatlanamadığından reddine karar verilmiştir.

Dosya kapsamından, Mahkemenin 08/12/2011 tarihli davacının 01/05/2001-24/12/2010 tarihleri arasında çakışan 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmalarını dışlanarak Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılmasına yönelik ilk kararı, davalı Kurum vekilinin temyizi üzerine Dairemizin 30/04/2012 tarihli 2012/4791 E. 2012/6895 K. Sayılı bozma ilamı ile " ayrıntılı araştırma yapılmadan 01/01/2002 – 24/12/2010 dönemi için tesbite karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olduğu " gererekçesiyle bozulduğu, Mahkemenin 06/04/2015 tarihli kararı ile;

davanın kısmen kabul, kısmen reddine, davacının 01/05/2001-24/12/2010 tarihleri arasında, çakışan SSK hizmetleri( 5510 sayılı Yasanın 4/1-a maddesi ) haricinde Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verildiği, bu kararın davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 17/09/2015 tarih, 2015/11066 E. , 2015/16756 K. sayılı kararı ile;

" davacının teslim ettiği ürün bedellerinden ilk prim kesintisinin 20.5.1998 tarihinde yapıldığı ve 20.5.2001 tarihinde prim kesintisi bulunduğu anlaşılmasına rağmen, bu tarihten sonra prim kesintisi veya ürün teslimi bulunup bulunmadığı araştırılmadan , yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olduğu" ve yapılacak işin "davacının 1998 ve 2001 yılları haricinde ürün teslimi veya prim kesintisi bulunup bulunmadığını araştırarak, bunlara ilişkin belgeleri getirtmek, ayrıca Kurumdan davacının hangi tarihler aralığında Tarım Bağ-Kur sigortalı kabul edildiği açıkca sorularak;

davacının Kurumca Tarım Bağ-Kur sigortalı kabul edilmediği ve prim kesintisinin bulunduğu dönemlerde yukarıda anlatılan ilkeler ışığında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğuna karar vermek ve prim kesintisinin bulunmadığı dönemler içinde talebin reddine karar vermekten ibaret olduğu" nun belirtildiği ve davacının teslim ettiği ürünlerden 30/04/2001 tarihinde prim kesintisi yapıldığı anlaşılmaktadır.

Yargıtay'ın bozma kararına uyan mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır.Çünkü,mahkemenin bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli müktesep hak doğmuştur.(09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı)Usuli müktesep hak müessesesi ,Yargıtay içtihatları ile kabul edilmiş ve geliştirilmiştir.Bazı konuların bozma kararının kapsamı dışında kalarak kesinleşmesi durumunda da usuli kazanılmış hak doğmuş olur.Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün, bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir.Bozma kararına uyan mahkeme,kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez.Yani kesinleşmiş bu kısımlar o kısımlar lehine olan taraf yararına bir usuli müktesep hak teşkil eder.

Somut olayda, davacının teslim ettiği ürünlerden 30/04/2001 tarihinde prim kesintisi yapılmış olup , Mahkemece uyulmasına karar verilen ve yukarıda bahsedilen her iki bozma ilamında da 01/05/2001-31/12/2001 tarihleri arasına ilişkin dönem bozma konusu yapılmamıştır. Hal böyle olunca, davacının 01/05/2001-31/12/2001 tarihleri arasındaki talebinin reddine ilişkin hüküm yerinde değildir.

Yapılacak iş, davacının 01/05/2001-31/12/2001 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar vermekten ibarettir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.