Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/13770 K.2018/3321

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen ... dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, hükümde yazılı şekilde karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacı adına davalı işveren tarafından düzenlenen 25/02/2004,25/05/2005,04/06/2006,30/04/2007,02/05/2008 tarihli işe giriş bildirgelerinin ... verildiği, 04.09.2002-30.03.2012 tarihleri arasında geçen çalışmalarının kısmen ... bildirildiği, dönem ...larının bulunduğu, imzalı ücret ...larının bulunduğu ancak bu hu...sta araştırma yapılmadığı ve 05.06.2006 tarihinden önceki sürelerin 5 yıllık dava açma süresi içerisinde dava açılmadığı gerekçesi ile hak düşürücü süreden reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Gerçekten, davacının, işyerindeki bir kısım çalışmaları aylık ...lara dayanılarak ... kısmi olarak bildirilmiş ve bildirime uygun olarak da primleri ödenmiştir. İmzalı ...lar davacı çalışmalarının işyerinde otuz günün altında geçtiğinin karinesidir. Karinenin tersinin ise, eşdeğerdeki belgelerle kanıtlanması gerektiği söz götürmez. Başka bir anlatımla, yazılı belgelerin varlığı halinde tanık sözlerine itibar edilemez.

Dairemizin, giderek Yargıtay'ın oturmuş ve yerleşmiş görüşleri de bu doğrultudadır. Davalı işveren tarafından bir kısım imzalı ücret ...ları ibraz edilmiştir. Bu ...ların hepsinin imzalı olduğu görülmüştür. Davalı tarafından imzalı ücret ...... ibraz edilen, ancak davacı tarafından aksi yazılı delil ...nulamayan bu aylardaki bildirilmeyen süreler yönünden ret kararı vermek gerekmektedir.

Öte yandan İşverenin, çalıştırmış olduğu sigortalılara ait hangi belgeleri ... vermesi gerektiği Kanunun 79/1.maddesinde açıkça ifade edildiği üzere yönetmeliğe bırakılmıştır. Atıf yapılan ... İşlemleri Yönetmeliği'nin dördüncü kısmında işverence verilecek belgeler düzenlenmiştir. Bunlar, aylık sigorta primleri bildirgesi (...ön.Madde16) , dört aylık sigorta primleri ...... (...ön. Madde 17), sigortalı hesap fişi (.... Yön. Madde 18) vs.dir.

Yönetmelikte sayılan bu belgelerden birisinin dahi verilmiş olması halinde artık Kanun'un 79/10 (eski 8) maddesinde yer alan hak düşürücü süreden söz edilemez. Yargıtay uygulamasında anılan maddenin yorumu geniş tutulmakta; eğer sayılan belgelerden birisi işveren tarafından verilmişse burada Kurumun işçinin çalışmasından haberdar olduğu ve artık hizmet tespiti davası için hak düşürücü sürenin varlığından söz edilemeyeceği kabul edilmektedir.

Maddede belirtildiği üzere yönetmelikle tespit edilen belgelerin (işe giriş bildirgesi) verilmesi durumunda hak düşürücü süreden bahsedilemeyeceği gibi çalışmaların sigorta müfettiş raporu ile saptanması durumunda da hak düşürücü sürenin geçtiğinden söz edilemeyeceği açıktır. Bir sigortalının ...e gitmeden önce çalıştığı işyerini ...liğe müteakip girmesi durumunda hizmet akdi mecburi hizmet nedeniyle kesilmiş olduğundan artık hak düşürücü sürenin oluştuğundan bahsedilemez.

Davacının sigortalı çalışmalarının ... kısmen bildirildiği hallerde, eksik bildirimlere yönelik olarak açılan davada hak düşürücü süre işlemeyecektir. (Hukuk Genel Kurulunun 23.06.2004 gün ve 2004/21-369 E, 2004/371 K. sayılı kararı )

Yapılacak iş;05.06.2006 tarihinden önceki sürelerin hak düşürücü süreye uğramadığı kabul edilip, dava konu... yapılan çalışma döneminin tamamında, imzalı ücret ...... olan dönemlerde imzalı ücret ...... kadar, imzalı ücret ...... olmayan veya olup da itiraz edilen imzaların davacıya ait olmadığı anlaşılan dönemlerde ise nizalı dönemin tamamında çalışması olan işyeri çalışanları res'en tespit edilip dinlendikten sonra toplanan delillerin sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması u...l ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacı ve davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.