Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/13776 K.2017/1422

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01.06.2000-16.10.2005 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının, davalı işyerinde 01.06.2000 – 16.10.2005 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının gönüllülük esası ile gazete abonelerine gazete dağıtım işini üstlendiği, bu iş için herhangi bir ücret almadığı, dolayısıyla davacı ve davalı gazete arasında devamlılık arz eden ve ücret alınan bir iş ilişkisinin olmadığı gerekçesi ile davanın reddine dair verilen ilk karar Dairemizin 30.05.2013 Tarih ve 2012/5187 E, 2013/11152 K sayılı bozma kararında; davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği, sigortalı olmak için ücretin koşul olmadığı, ücretin nakit (para) olarak ödenmesi mümkün olduğu gibi ayni yardım olarak da yerine getirilmesinin olası olduğu nazara alınarak,

davacının talep edilen dönemde bildirildiği işyerlerinin davalı işverenle ilgisi olup olmadığının araştırılması, dönem bordroları getirtilerek bordro tanıkları ile komşu işyeri tanıkların dinlenilmesi ve hak düşürücü sürenin de değerlendirilmesi gerektiği belirtilerek bozulmuş, bozma kararına uyan mahkemece son olarak; bordro tanıklarının davacıyı tanımadıklarını beyan ettikleri, bu nedenle de davacının çalışmasının tespit edilemediği gerekçesi ile yeniden davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacı tarafından davalı işverene bağlı olarak gazete dağıtımı işi yaptığının iddia edildiği, davalı işverence talep edilen dönemde davacı adına düzenlenen işe giriş bildirgesi ve davalı Kurum'a bildirilen çalışma bulunmadığı, ancak; davacının delil olarak sunduğu basın kartında, davalı ...'nin ...bürosunda görevli olduğunun, kartın 25.02.2002 – 25.05.2005 tarihleri arasında geçerli olduğunun yazmakta olduğu, yine davacının delil olarak sunduğu belgeler arasında “ Vakit Yetki Belgesi ” başlıklı bir belgede;

davacının gazetenin ...temsilciliğine atandığının yazmakta olduğu ve genel yayın yönetmeni olarak ...'na vekaleten ... imzası bulunduğu, davacının vergi kaydı olmadığı, talep edilen dönem içerisinde kalacak şekilde dava dışı birden fazla işyerinden davacının bir iki aylık çalışmalarının bildirildiği ve bu dava dışı işyerlerinin inşaat işi yapan işyerleri olduğu, komşu işyeri tanıkları tarafından da; davacının gazete dağıtımı işi bittikten sonra kimi zaman inşaat işlerinde çalıştığının beyan edildiği,

bozma kararından sonra mahkemece ...Belediyesi'nden davalı işyerinin tescilinin bulunup bulunmadığının sorulduğu ve Belediye'ce tescilin bulunmadığının bildirildiği, ancak davalı Kurum'dan davalı gazetenin ...şubesi olarak 506 sayılı Yasa kapsamında tescilli bir işyeri bulunup bulunmadığının sorulmadığı, her ne kadar davalı işyerinin 2001 – 2003 yıllarına ait dönem bordroları dosya arasına alınmışsa da bu bordroların davalı gazetenin...

İlindeki işyerine ait bodrolar olduğu ve talimat ile dinlenilen bordro tanıklarınca davacıyı tanımadıklarının beyan edildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliğinin kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Somut olayda, gazetenin... İlindeki işyerine ait bordrolar dosya arasına alınarak ve bu bodrolardaki bordro tanıkları dinlenilerek, söz konusu tanıkların davacıyı tanımadıklarını beyan ettikleri gerekçesi ile, ancak; davacının ...İlçesinde gazete dağıttığı, dinlenilen bordro tanıklarının ise gazete merkezinde santralde ve reklam işlerinde görev yapan, dizayn ve dizgi işlerinde çalışan kişiler olduğu göz ardı edilerek sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur. Davacının delil olarak sunduğu basın kartı ve yetki belgesinden, ayrıca komşu işyeri tanıklarının beyanlarından davacının part-time çalışmasının bulunduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece yapılacak iş, davacının talep ettiği dönemde part-time çalışmasının bulunduğunun kabulü ile talep edilen dönemde dava dışı işyerlerinden bildirilen çalışmalar da dikkate alınarak, gerek görülür ise part-time çalışmanın süresinin belirlenmesi hususunda alanında uzman bir bilirkişiden rapor da alınmak sureti ile varılacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davacının bu yönü amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.