Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/14096 K.2018/3693

Davacı, davalılardan ...verenelere ait ...yerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istem...tir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar verm...tir. Hükmün, davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, ...in gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2- Dava, davacının 01.09.1986-15.10.1986 tarihleri arasında davalı ...verene ait ... yerinde geçen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine il...kindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilm... ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilm...tir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip ... tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmem... ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşm... içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına il...kin belgelerin ...veren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa ...yerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olusu her türlü delille ispat kazanabilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bit... tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde ...yerinde çalışmış ve ...verenin ... kayıtlara geçm... ... tanıkları yada komşu ...verenlerin aynı nitelikte ...i yapan ve ...larına ... kayıtlarına geçm... çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir.

Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549 - 555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı ...verence davacı adına düzenlenen 01.09.1986 tarihli ...e gir... bildirgesinin 05.09.1986 tarihinde Kuruma verildiği ancak Kuruma bildirilen ...inin bulunmadığı, Kurum kayıtlarında davalıya ait ...yeri kaydının bulunmadığı, ...yeri çalışanı ve komşu ...yeri çalışanı olduğunu beyan eden tanıkların dinlenildiği ancak tanıkların ... cetvelleri alınmadığından ...yeri çalışanı olup olmadığının tespit edilemediği gibi nizalı dönemde davalı ...yerinin faal olup olmadığının araştırılmadığı ve buna göre mahkemece karar altına alınan şekilde çalışmanın kanıtlanamadığı anlaşılmaktadır.

Yapılacak ..., nizalı dönemde davalıya ait vergi kaydı olup olmadığı araştırılmalı, nizalı döneme ait ... bulunmadığından öncelikle mahkemece dinlenen ...yeri çalışanlarının ... cetvelleri alınarak nizalı dönemde davalı ...yerinde çalışmalarının olup olmadığı tespit edilmeli, giderek komşu ...yeri çalışanlarının ... cetvelleri ve ... cetvellerinde nizalı dönemde ismi geçen ...yeri kayıtları alınarak komşu ...yeri çalışanı olup olmadığı tespit edilmeli, bu tanıkların beyanları ile yetinilmediği takdirde, ...

Kurumu, ... ... odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle ...yerine o tarihte komşu olan başkaca uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu ...yeri çalışanları; yoksa ...yeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.