Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/14163 K.2018/2909

Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davacı ile davalılardan ... Tic.Ltd.Şti, ... Tem. İnş. San. Dış Tic. Ltd. Şti.ve...İşletme Müdürlüğü vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, zararlandırıcı sigorta olayı sonucu sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, davalı ... açısından kusuru bulunmadığından bahisle davanın reddine, davacının maddi tazminat istemi konusunda bir karar verilmesine yer olmadığına, manevi tazminat isteminin kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davaya konu olayın kurumca iş kazası olarak kabul edilip davacıya sürekli iş göremezlik geliri bağlandığı, bu gelirin ilk peşin sermaye değerini gösteren evraktan SGK tarafından davacının sürekli iş göremezlik oranının %28,00 olarak tespit edildiğinin belirtildiği, ...

Numune Hastanesi raporunda ise davacının ayak parmağındaki araz nedeniyle %3, tedavi ile iyileşebilecek üretra hastalığı için %10, yüzündeki deformasyon için ise %30 oranında ayrı ayrı maluliyet belirlendiği, ...

Devlet Hastanesi'nce fonksiyon kayıp oranının yine %28,00 belirlendiği, mahkemece %30 oranına göre düzenlenen bilirkişi hesap raporunun hükme esas alındığı, aynı kaza olayında kusuru bulunanların yargılandığı ceza dava dosyasında verilen kararın Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin 2013/8707 Esas sayılı kararı ile düzeltilerek onandığı, kararın incelenmesinde ... ...

Alparslan Tarım İşletmesinin kaza tarihindeki müdürü İbrahim Sayın'ın da ceza aldığı adı geçen şahıs hakkında verilen cezanın da onanarak kesinleştiği anlaşılmaktadır.

./..

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmayan zararın ödetilmesine ilişkin davalarda (tazminat davaları) öncelikle haksız zenginleşmeyi ve mükerrer ödemeyi önlemek için Kurum tarafından sigortalıya bağlanan gelirin peşin sermaye değerinin tazminattan düşülmesi gerektiği Yargıtay’ın otur... ve yerleşmiş görüşlerindendir. Diğer yandan, sigortalıya bağlanacak gelir ve hükmedilecek tazminatın miktarını doğrudan etkilemesi nedeniyle işçide oluşan meslekte güç kayıp oranıyla birlikte iş kazasının meydana gelişindeki kusurun aidiyeti ve oranları da hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeksizin kesin olarak saptanmalıdır.

5510 sayılı Yasa’nın 18 nci maddesinde Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurullarından istirahat raporu alınmış olması şartıyla; iş kazası nedeniyle iş göremezliğe uğrayan sigortalıya her gün için geçici iş göremezlik ödeneği verileceği, 19 ncu maddesinde iş kazası sonucu oluşan hastalık ve özürler nedeniyle Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık Kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücü en az %10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanacağı;

iş kazası ve meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik hallerinde meslekte kazanma gücündeki kayıp oranının belirlenmesine ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esasların Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği bildirilmiştir.

5510 sayılı Yasa’nın 95. maddesine göre "Bu Kanun gereğince, yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, çalışma gücü kaybı, geçici iş göremezlik ödeneklerinin verilmesine ilişkin raporlar ile iş kazası ve meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü veya çalışma gücü kaybına esas teşkil edecek sağlık kurulu raporlarının usûl ve esaslarını, bu raporları vermeye yetkili sağlık hizmeti sunucularının sahip olması gereken kriterleri belirlemeye,

usûlüne uygun olmayan sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeleri düzenleyen sağlık hizmet sunucusuna iade edecek belirlenen bilgileri içerecek şekilde yeniden düzenlenmesini istemeye Kurum yetkilidir.

Usûlüne uygun sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeler ile gerekli diğer belgelerin incelenmesiyle; yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, vazife malullük derecesini, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu tespit edilen meslekte kazanma gücünün kaybına veya meslekte kazanma gücünün kaybı derecelerine ilişkin usûlüne uygun düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurumca verilen karara ilgililerin itirazı halinde, durum Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanır.

Kural olarak Yüksek Sağlık Kurulunca verilen karar Sosyal Güvenlik Kurumunu bağlayıcı nitelikte ise de, diğer ilgililer yönünden bir bağlayıcılığı olmadığından Yüksek Sağlık Kurulu Kararına itiraz edilmesi halinde inceleme Adli Tıp Kurumu aracılığıyla yaptırılmalıdır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 28.06.1976 günlü, 1976/6-4 sayılı Kararı da bu yöndedir.

Ayrıca, İş kazalarından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında zararlandırıcı olaya neden oldukları ileri sürülen kişi veya kişilerin kusur oranlarının kesin olarak tespiti hem maddi hem de manevi tazminat miktarını doğrudan etkilemesi bakımından önem taşımaktadır. Zira maddi tazminat davalarında sigortalının kazanç kaybının hesaplanmasında davacının kendi kusuru oranında tespit olunan kazanç kaybından indirim yapılacağı gibi yine manevi tazminat davalarında hükmedilecek manevi tazminat miktarının takdirinde tarafların kusur durumu mahkemece öncelikle dikkate alınacaktır.

Somut olayda, davacının sürekli iş göremezlik oranına ilişkin olarak birbiri ile çelişen raporlar bulunmasına karşın yukarıda açıklanan prosedür işletilip davacının sürekli iş göremezlik oranı kesinleştirilmeden sonuca varılması isabetsiz olduğu gibi, davalı ...'in kaza tarihindeki müdürü ceza dava dosyasında yargılanıp ceza almış olduğu halde bu husus kusur raporlarında değerlendirilmeden ...'in kusursuz bulunarak hakkındaki davanın reddine karar verilmesi hatalı ol...tur.

Yapılacak iş, davacının, geçirdiği iş kazasına ilişkin tüm tıbbi evraklarla, SGK'dan davacının tespit edilen %28,00 sürekli iş göremezlik oranına ilişkin rapor ve belgeler temin edildikten sonra sırasıyla SGK Yüksek Sağlık Kurulu'ndan ve Adli Tıp 3. İhtisas Kurulu'ndan rapor alınması; mevcut raporlar arasında çelişkinin devam etmesi halinde ise.

Adli Tıp İkinci Üst Kurulu'ndan rapor alınmak suretiyle çelişkinin giderilmesinin ardından, kesinleşen iş göremezlik oranına ve İş Kanununun 77. maddesi ile yönetmelik hükümleri göz önünde tutularak yöntemince iş güvenliği uzmanlarından oluşan 3 kişilik bilirkişi heyetinden davalı ...'in kaza tarihindeki müdürünün ceza dava dosyasında aldığı kesinleşmiş mahkumiyet hükmünü ve bu hükmün ...'in olaydaki kusur durumuna etkisini de değerlendiren kusur raporu alınarak çıkacak sonuca göre bir karar verilmesinden ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan bozmayı gerektirmektedir. O halde, temyiz eden tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.