Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/15043 K.2018/5372

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar Kurum vekili ve ... ile ... tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının davalıların murisi ... ile davalılara ait işyerinde 15/06/1981-26/07/1982 ve 26/03/1984-20/06/2001 tarihleri arasında geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın hükümde yazılı şekilde kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 26/07/1982-26/03/1984 tarihleri arasında askerlik görevini ifa ettiği, 01/01/1982 ila 16/04/1992 tarihleri arasındaki bir kısım çalışmasının davalılar murisi ... 'e ait 230077 sicil sayılı işyerinden, 1994/2-15/10/1994 tarihleri arasındaki bir kısım çalışmasının davalı ...'e ait ... sicil sayılı işyerinden, 02/10/1995-31/05/1996 tarihleri arasındaki bir kısım çalışmasının dava dışı ...

Hemşehriler Derneği'ne ait 1028535 sicil sayılı işyerinden, 01/07/1996-13/06/2000 tarihleri arasındaki bir kısım çalışmasının dava dışı ...'e ait 1036116 sicil sayılı işyerinden, 27/09/2000-31/05/2001 tarihleri arasındaki bir kısım çalışmasının davalı ...'e ait 1079760 sicil sayılı işyerinden bildirildiği, bu işyerlerinin aynı adreste kurulu oldukları, davacının davalılar aleyhine açtığı işçilik alacaklarının tahsiline ilişkin davanın bulunduğu, davacı tanıklarının dinlenildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasanın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/8. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Hizmet tespiti davalarında, davacının tespitini istediği çalışmanın geçtiği işyerinin sahibi olan gerçek ya da tüzel kişi işveren, ...ile zorunlu dava arkadaşıdır ve yine hizmet tespiti davalarında fiilen hizmetin verildiği gerçek veya tüzel kişi aleyhine hüküm kurulabilir. Hal böyle olunca, işveren dışındaki gerçek ya da tüzel kişilere bu davada husumet yöneltilemez.

Somut olayda, davacının çalışmasına ilişkin bir kısım belgeler mevcut olduğu halde hizmet tespiti davasında husumetin gerçek işverene düştüğü hususu göz önünde bulundurulmadan, davanın tarafı olmayan işverenlere ... Derneği ve ...'e ait işyerleri hakkında hüküm kurulması hatalı olduğu gibi Mahkemece ihtilaflı dönemin tamamında çalışması bulunan bordro tanıkları dinlenilmeden eksik inceleme ve araştırma ile sonuca gidilmiştir. Öte yandan davalılar murisi ... ' e ait ... sicil sayılı işyeri yönünden davalılar murisi 06/05/1992 tarihinde vefat etmiş olup murisin davalılardan başka miraşçısı bulunmakta olup davaya dahil edilmemesi hatalıdır.

Yapılacak iş, ... Hemşehriler Derneği ve ...'in davaya dahil edilmesi ve ... Hemşehriler Derneği'nin tüzel kişiliğinin sona erdiğinin anlaşılması halinde ihyası için davacıya süre vermek, ...

Hemşehriler Derneği ve ... taraf haline getirilerek gösterecekleri delilleri toplamak, ... diğer mirascıları davaya dahil edildip, gösterecekleri delilleri toplamak, ihtilaf konusu döneme ve işyerlerine ilişkin dönem bordroları getirtilerek , çalışmaları kayıtlara geçmiş tarafsız bordro tanıkları tespit edilerek beyanlarına başvurmak, adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmemesi halinde Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye,

meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak , tespit edilen hizmet süreleri yönünden infazda tereddüte yol açmayacak şekilde davacının hangi davalıya ait işyerinde , hangi tarihler arasındaki dönemde çalıştığı net olarak ortaya koyduktan sonra oluşacak sonuca göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.