Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/15414 K.2016/15564

Davacı, Kurumca düzenlenen ödeme emrinin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava,ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacılar adına başlatılan takipte, davaya konu Kurum'un prim, işsizlik sigortası prim ve damga vergisi borçlarına ilişkin olarak düzenlenen ödeme emirlerinin en eski tarihli borç döneminin 2007/3; en yeni tarihli borç döneminin 2009/6; dönemine ait olduğu, ödeme emirlerinin davacılara 12/10/2015 tarihinde tebliğ edildiği, ... Çiftçi Malları Koruma Başkanlığı'nın dosyada mevcut karar defteri örneklerinde davacıların üye sıfatının bulunduğu anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, davacıların prim borçlarının tahakkuk ettiği dönemde Çiftçi Malları Koruma Başkanlığı'nı temsil ve ilzama yetkili olup olmadığı, Çiftçi Malları Koruma Başkanlığı'nın prim ve vergi işlemlerini doğrudan yürütme ve bu alanda emir ve direktif verme yetkisinin bulunup bulunmadığının tespitiyle Çiftçi Malları Koruma Başkanlığı'nın pirim borçlarından sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Yasa'nın 88. maddesi ve 6183 sayılı Yasa'nın mükerrer 35.maddesi olup, davadaki sorunun bu maddeler ile birlikte değerlendirilerek çözüme kavuşturulması gerektiği ortadadır.

Davanın yasal dayanaklarını oluşturan 5510 sayılı Yasa'nın 88. maddesinde Kurum'un sigorta primleri ve diğer alacakları haklı bir sebep olmaksızın bu Kanun'da belirtilen sürelerde ödenmez ise kamu idarelerinin tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri, tüzel kişiliği haiz diğer işverenlerin şirket yönetim kurulu üyeleri de dahil olmak üzere üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri ile kanuni temsilcilerinin Kurum'a karşı işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları bildirilmiştir. Yerleşmiş Yargıtay uygulamaları ile öğretide kabul edildiği üzere "üst düzey yönetici" kavramından anlaşılan şirketin mali ve idari konularında tek başına emir ve tasarruf yetkisine sahip özel şekilde kendisine yetki verilen kişidir.

6183 sayılı Kanunun mükerrer 35.maddesine göre ise; amme alacakları ve bu bağlamda davalı Kurumun işveren tüzel kişilerden prim ve diğer alacaklarının, tüzel kişinin mal varlığından kısmen veya tamamen tahsil edilememesi ya da tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması halinde kanuni temsilcilerin mal varlıklarıyla sorumlu olacağı öngörülmüştür.

Öte yandan süresinde ödenmeyen prim ve diğer kurum alacaklarının bizzat Kurumca cebren takip ve tahsil edilebileceği 5510 sayılı Yasa'nın açık hükmü gereğidir. Cebren tahsil ve takip esasları 6183 sayılı Yasa'da gösterilmiştir.

6183 sayılı Yasa'nın mükerrer 35.maddesinde asıl borçlu hakkında yapılan yasal takip ve araştırmalar sonucu kamu alacağının tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması halinde yasal temsilcisine ödeme emri çıkarabileceği bildirilmiş ise de 6183 sayılı Yasa 5510 sayılı Yasa'ya göre daha genel bir yasa durumunda olup uygulamada da benimsendiği üzere öncelik Özel Yasa hükümlerine tanınacağından, 5510 sayılı Özel Yasa'nın 88.maddesi karşısında davacıların prim borçlarının ait olduğu dönemlerde Kurum borçlusu Çiftçi Mallarını Koruma Başkanlığı'nın malî ve idarî konularında tek başına emir ve tasarruf yetkisine sahip,

Çiftçi Mallarını Koruma Başkanlığı'nı özel şekilde temsil ve ilzam yetkisi kendisine bırakılan kimselerden olduğunun tespiti halinde asıl borçlu adına düzenlenmiş ödeme emrinin müteselsil borçlulara tebliğ edilmesinde usulsüzlük bulunamayacağı açık olup davacıların kamu borçlarından dolayı 80.madde kapsamında müteselsilen sorumlu olacağının kabulü gerekir.

Yapılacak iş; 506 Sayılı Yasa'nın 80.maddesi karşısında davacıların prim borçlarının ait olduğu dönemlerde Kurum borçlusu Çiftçi Mallarını Koruma Başkanlığı'nın malî ve idarî konularında tek başına emir ve tasarruf yetkisine sahip olup olmadığını, kendilerine Kurum borçlusu Çiftçi Mallarını Koruma Başkanlığı'nı özel şekilde temsil ve ilzam yetkisinin bırakılıp bırakılmadığını, gelir ve gider defterlerinin getirtilerek ve karar defteri işbu dosya içine alınarak davacıların para çekmeye ve yatırmaya yetkili olup olmadıkları hiçbir kuşku ve tereddüte yer vermeyecek bir biçimde araştırarak tespit etmek ve Mahkemece sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma neticesi yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.