Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/15590 K.2018/2448

Davacı, geçirdiği iş kazası sonucu %12,3 oranında sürekli işgöremezlik derecesine göre maaş bağlanmasına, ödenmeyen aylıkların faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının geçirmiş olduğu iş kazası sebebi ile sürekli işgöremezlik oranının %12,3 olarak kabulü ile davacıya 22.10.2002 tarihinden itibaren en yüksek faizi ile birlikte fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 5000 Lira sakatlık maaşı ödenmesi istemine ilişkindir.

Davacı vekili, 04.04.2016 tarihli ıslah dilekçesi ile maaş alacağı talebini 7.502 Liraya ve faiz talebini 3.402 Liraya yükseltmiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile "Davacıya 24.05.2002 tarihinden itibaren %12,3 oranında sürekli iş görmezlik derecesine göre sürekli iş görmezlik geliri bağlanmasına,

Aksi yöndeki kurum işleminin iptaline,

Davacıya 24.05.2002 tarihinden dava tarihine kadar ay be ay ödenmesi gereken sürekli aylık miktarı olan 7.502,00 TL ile 24.08.2002 tarihinden dava tarihine kadar geçen süredeki işlemiş yasal faiz miktarı olan 3.402,00 TL olmak üzere toplam 10.904,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmayan zararın ödetilmesine ilişkin davalarda (tazminat davaları) öncelikle zararlandırıcı sigorta olayının iş kazası niteliğinde olup olmadığı, haksız zenginleşmeyi ve mükerrer ödemeyi önlemek için Kurum tarafından hak sahiplerine bağlanan gelirin hükme en yakın tarihteki peşin sermaye değerinin hüküm tarihine en yakın tarihteki verilere göre belirlenen tazminattan düşülmesi gerektiği Yargıtay'ın oturmuş ve yerleşmiş görüşlerindendir.

5510 sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre iş kazası veya meslek hastalığı sonucu oluşan hastalık ve özürler nedeniyle Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum sağlık kurulunca meslekte kazanma gücü en az %10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalının sürekli iş göremezlik gelirine hak kazanacağı, iş kazası ve meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik hallerinde meslekte kazanma gücündeki kayıp oranının belirlenmesine ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esasların Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği bildirilmiştir.

Bu yasal düzenleme gereğince düzenlenen Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 45. maddesinde sürekli iş göremezlik gelirinin iş kazası veya meslek hastalığı sonucu oluşan hastalık ve özürler nedeniyle Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücü en az %10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalıya bağlanacağı bildirilmiştir.

Sürekli işgöremezlik oranının tespitine ilişkin davanın asıl amacı, 506 ve 5510 sayılı Yasa gereğince sigortalıya sürekli işgöremezlik geliri bağlanmasının teminine yöneliktir. Diğer yandan sürekli işgöremezlik oranının tespiti işverenin dahi hak alanını ilgilendirir. Zira işveren kusurlu ve sigortalının sürekli işgöremezlik oranı en az %10 ise, kurum sigortalının sürekli işgöremezlik oranına göre bağladığı gelirin peşin değerini işverenden isteyebilecektir.

Dava konusu olan hukuki ilişki birden fazla kişi arasında ortak olup da, bu hukuki ilişki hakkında mahkemece bütün ilgililer için aynı şekilde ve tek bir karar verilmesi gereken hallerde, dava arkadaşlığı maddi bakımdan zorunludur. Burada dava arkadaşları arasındaki hukuki ilişki son derece sıkı olup mahkeme, mecburi dava arkadaşlarının hepsi hakkında aynı ve bir tek karar verir.

Sürekli işgöremezlik oranının tespiti istemine ilişkin dava sonucunda mahkemece verilecek hüküm gerek işverenin gerekse Sosyal Güvenlik Kurumu'nun hak alanını etkileyeceğinden işveren ile Sosyal Güvenlik Kurumu arasında mecburi dava arkadaşlığı bulunmaktadır. Davalılar arasında (pasif) mecburi dava arkadaşlığı bulunması halinde, davacı bütün davalılara karşı birlikte dava açmak zorundadır. Dava bütün mecburi dava arkadaşlarına karşı değil de bunlardan birine veya bir kaçına karşı açılmış ise bu halde, dava sıfat yokluğundan reddedilemez. Mahkemenin, davayı diğer mecburi dava arkadaşlarına da teşmil etmesi için davacıya bir süre vermesi, davacı bu süre içinde davayı diğer mecburi dava arkadaşlarına da teşmil ederse davaya devam etmesi gerekir.

Bunun yanı sıra belirtmek gerekir ki, yukarıda yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere işbu sürekli işgöremezlik geliri bağlanması talebine ilişkin davalarda tarafların kusur oranlarının belirlenmesine ihtiyaç bulunmadığından mahkemece (15.01.2015 tarihli) kusur raporunun alınması yersiz olmuştur.

Somut olayda, hak alanını ilgilendirdiği halde işveren davaya dahil edilmeden, davalı Kurumun davacının dava tarihine kadar hak kazanabileceği gelir miktarının bir kısmını gönderdiği, 2004-2011 yıllarına ilişkin gelir miktarlarının gönderilmediği göz önünde bulundurulmadan ve davacının dava tarihine kadar hak kazandığı sürekli işgöremezlik gelirinin hesaplanan yasal faizine dava tarihinden itibaren tekrar yasal faiz işletilmesine karar verilerek faize faiz işletilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş, öncelikle davacıya işverene davayı yöntemince yöneltmesi için önel vermek ve işverenin göstereceği delilleri toplamak, davacının belirlenen iş göremezlik oranına göre her yıl için ay be ay hak kazanabileceği gelir miktarı davalı Kurumdan sorularak buna göre yeniden yasal faiz alacağı bakımından bilirkişi incelemesi yaptırmak ve sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir.

Kabule göre de, 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu'nun 36.maddesine göre davalı Kurumun harçlardan bağışık olduğu gözardı edilerek davalı Sosyal Güvenlik Kurumu'na harç yükletilmesi de hatalıdır.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.