Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/15619 K.2018/3828

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının gerçek ücret üzerinden tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının davalı işyerinde 29.12.2005-12.02.2010 tarihleri arasında sigorta primine esas gerçek ücretinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; ...... cetvelinin dosya içinde olmadığı, 2005, 2006, 2007 yıllarına ilişkin çoğunluğu imzalı ücret ......larının ibraz edildiği, bildirimlerin asgari ücret üzerinden yapıldığı, 2008, 2009 yıllarının ücret ......larının bulunmadığı, 12.02.2010 tarihinde işten ayrılış bildirgesinin düzenlendiği, anlaşılmıştır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip ...... tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Aynı şekilde 506 sayılı Yasanın 77. maddesinde prime esas gerçek ücretin esas alınması koşuldur. Gerçek ücretin işçinin yaşı, kıdemi, mesleki durumu dikkate alınarak, emsal işi yapan işçilerin aldığı ücret göz önünde tutularak belirlenmesi gerektiği Yargıtay'ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Somut olayda, 2005, 2006, 2007 yıllarındaki ücret ......larının bir kaç ay hariç imzalı olduğu anlaşılmaktadır. İmzalı ücret ......larının, işyerindeki çalışmanın ......larda belirtilen ücret üzerinden geçtiğinin karinesi olduğunun kabulü gerekir. Karinenin tersinin ise eşdeğerdeki yazılı belgelerle kanıtlanması gerektiği söz götürmez. Başka bir anlatımla, yazılı belgelerin varlığı halinde tanık sözlerine itibar edilemez. Zira dosyada ücret ......ları ile aynı kuvvette yazılı bir belge de bulunmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla imzalı ücret ......larının olduğu dönemlerde ......larda yazılı ücretin üzerinde ücretle çalışıldığı kabul edilemez.

Yapılacak iş, imzalı ücret ......larının olduğu yıllarda bildirilen ücretle, ücret ......larının bulunmadığı ya da bulunup da imzaya itirazın olduğu ve imzanın davacının eli ürünü olmadığı anlaşılan dönemler bakımından; davacının ...... cetvelini, davalı işyerinin ihtilaflı döneme ilişkin dönem ......larını davalı Kurumdan getirtmek, davacının yaptığı işi somutlaştırıp netleştirmek, davalı işyerinin defter ve kayıtlarını getirterek incelemek, davacının fazla mesai yapıldığını beyan ettiği dönemler bakımından da araştırma yapmak, keşif ve bilirkişi incelemesi ile işyerinin kapsam ve kapasitesini belirlemek,

davalı işverenin ......larında kayıtlı diğer işçilerin beyanlarına başvurmak, davacının davalı işyerinde tam olarak ne iş yaptığını, görevinin ne olduğunu sormak, işverenin yaptığı bildirimler ile çalışan işçilerin niteliklerini de karşılaştırarak,

işverenin çalıştırdığı işçilerin kıdem ve pozisyonuna göre gerçek ücreti üzerinden bildirilip bildirilmediği üzerinde durmak, davacının asgari ücret ile çalışması olağan olmayan nitelikli bir işçi olup olmadığını, nitelikli bir işte çalıştırılıp çalıştırılmadığını belirlemek, asgari ücretle çalışmasının olağan olmadığının belirlenmesi halinde, işverenin aynı pozisyondaki işçilere ödediği ücretlerin gerçeğe uygun olup olmadığını değerlendirmek, bu bildirimlerin gerçeğe uygun olduğunun anlaşılması halinde, bu ücretleri esas almak,

aksi takdirde benzer işi yapan işyerlerinden gerektiğinde ilgili meslek odasından emsal ücret araştırması yapmak ve sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.