Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/16189 K.2017/3495

Davacı, 01/01/1999-30/09/2008 tarihleri arasındaki ... isteğe bağlı sigortalılık süreleriyle, 01/10/2008 tarihinden sonraki Bağ-Kur isteğe bağlı sigortalılık sürelerini iptal eden Kurum işleminin iptali ile ... isteğe bağlı sigortalılık süreleri ve Bağ-Kur isteğe bağlı sigortalılık sürelerinin geçerli olduğunun, yaşlılık aylığı tahsis talebini reddeden Kurum işleminin iptali ile talep tarihini takip eden aybaşından geçerli yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, davacının 01.01.1999-30.09.2008 tarihleri ile 01.10.2008 tarihinden sonra isteğe bağlı sigortalılığını iptal eden davalı Kurum işleminin iptali ile yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş ise de, bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile varılmıştır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 09.10.1989 tarihinden 29.05.1998 tarihine kadar 506 sayılı Yasa kapsamında zorunlu sigortalı olduğu, 01.09.1993-18.11.1996 tarihleri arasında 1157 gün, 01.01.1999-30.09.2008 tarihleri arasında 3510 gün 506 sayılı Yasa kapsamında ve 01.10.2008-30.11.2009 tarihleri arasında 5510 sayılı Yasa’nın 4/1-(b) bendi kapsamında isteğe bağlı sigortalı olduğu, davalı Kurum tarafından davacının yurt dışında ikamet ettiğinden bahisle 01.01.1999 tarihinden itibaren isteğe bağlı sigortalılığının iptal edildiği ve 24.01.2011 tarihli tahsis talebinin bu gerekçe ile reddedildiği,

24.07.2014 tarihli nüfus kayıt bilgilerinden davacının ikamet adresinin “...” olduğu, 07.08.2014 tarihli adres bilgileri raporundan davacının 23.07.2013 tarihinden itibaren “...” adresini “diğer adres”i olarak beyan ettiği, “yerleşim yeri adresinin” ise “...” olduğu anlaşılmaktadır.

İsteğe bağlı sigortalılığı düzenleyen 506 sayılı Yasa'nın 85 ve devamı maddeleri, ilk yürürlük tarihinden itibaren çeşitli Kanunlar ile değişikliğe uğramış, ancak hiç bir dönemde isteğe bağlı sigortalı olabilmek için sigortalının Türkiye'de ikamet etmek koşulu aranmamıştır.

Ancak 5510 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesi ile bu kural bozulmuştur. 5510 sayılı Kanun'un 50. maddesinin ikinci fıkrasında; " ...Türkiye'de ikamet edenler ile Türkiye'de ikamet etmekte iken ... sözleşmesi imzalanmamış ülkelerdeki Türk vatandaşları..." isteğe bağlı sigortalı olabilecekler arasında sayılmıştır. Kanun hükmüne göre Türkiye'de ikamet etmekte iken ... sözleşmesi imzalanmış bir ülkede ikamet etmeye başlayan Türk vatandaşlarının isteğe bağlı sigortalı olabilmeleri mümkün değildir.

Mahkemece, Dairemizin 2013/3700E, 2014/4255K, 10.03.2014 tarihli ilamına uyulmasına karar verilmiş ise de, bozma ilamının gereğinin yerine getirilmediği anlaşılmaktadır. Halbuki 9.5.1960 gün ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca bozma kararına uyan Mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır.

Somut olayda, mahkemece davacının 01.10.2008 tarihine kadar isteğe bağlı sigortalılığının geçerli sayılmasına dair kararı yerindedir. Ancak dosya kapsamındaki tüm delillerden davacının yurt dışında ikamet ettiği anlaşıldığından 01.10.2008 tarihinden sonra isteğe bağlı sigortalılığının geçerli kabul edilmesi mümkün değildir.

Yapılacak iş, davacının 01.10.2008 tarihine kadar isteğe bağlı sigortalı olduğunun kabul edilmesi ile bu tarihten sonra isteğe bağlı sigortalı olamayacağının tespitine karar vermek ve yaşlılık aylığı şartlarını buna göre değerlendirerek sonucuna göre hüküm kurmaktan ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.