Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/16203 K.2018/2467

Davacı, davalılardan işverenlere ait işyerinde geçen Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava; davacının vefat eden eşinin davalılar murisine ait işyerinde 19.04.1972 – 11.01.1974 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece; murisin davalı işveren yanında davalı Kurum'a bildirilen süreler dışında 01.10.1972 – 11.01.1974 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacı tarafından, vefat eden eşinin tabak fabrikasında çalıştığının beyan eden edildiği, muris adına; 13.12.1968 ve 19.04.1972 tarihli işe giriş bildirgelerinin dava dışı ( 7343 ) sicil numaralı ... Sanayi unvanlı işyerince düzenlendiği, ayrıca dava dışı söz konusu işyerince davacının 19.04.1972 – 11.01.1974 tarihleri arasındaki çalışmalarının davalı Kurum'a bildirildiği, ( 7343 ) sicil numarası ile ...AŞ ... Plastik San. Unvanlı işyerinin 01.01.1968 – 06.03.1978 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa kapsamında olduğu, davalılar tarafından sunulan temyiz dilekçesinde; ...firmasının davalıların murisine ait olduğunun, ancak ... Plastik unvanlı işyeri ile bağlantılarının bulunmadığının beyan edildiği anlaşılmaktadır.

Taraf ehliyeti dava şartlarındandır ve yargılamanın her safhasında re’sen gözönünde tutulması gerekir. Taraf sıfatının bulunmaması halinde dava, sıfat yokluğundan (husumet yönünden) reddedilecektir.

Hizmet tespiti davalarında, davacının tespitini istediği çalışmanın geçtiği işyerinin sahibi olan gerçek ya da tüzel kişi işveren, Sosyal Güvenlik Kurumu ile zorunlu dava arkadaşıdır ve yine hizmet tespiti davalarında fiilen hizmetin verildiği gerçek veya tüzel kişi aleyhine hüküm kurulabilir. Hal böyle olunca, işveren dışındaki gerçek ya da tüzel kişilere bu davada husumet yöneltilemez.

Somut olayda ise; davacının murisinin çalıştığını beyan ettiği işyerinin sadece davalılar murisine ait bir işyeri mi yoksa bir şirket mi olduğu, davalılar murisinin başkaca ortaklarının bulunup bulunmadığı tereddüte mahal bırakmayacak derecede ortaya konulmadan, gerçek işveren açık şekilde belirlenmeden sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; öncelikle davacının vefat eden eşinin çalışmalarının geçtiği işyeri ve işvereninin kim olduğu hususlarında davacının beyanını almak, gerek duyulur ise davacının beyanı doğrultusunda araştırma yapmak; davalı Kurum'dan dosyada mevcut işe giriş bildirgeleri ile davalı Kurum tarafından gönderilen 12.640.874 sayı ve 09.09.2014 Tarihli yazıyı da ekleyerek, söz konusu bildirgelerde ve yazıda ismi geçen davacı murisi adına hizmet bildirilen ( 7343 ) sicil numaralı işyeri dosyasını istemek ve işveren bilgilerini sormak, “ ... Sanayi ” ile “ ...AŞ ... Plastik San. ” işyerlerinin aynı işyerleri olup olmadıklarını araştırmak ve böylece toplanan deliller değerlendirilerek varılacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.