Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/16238 K.2018/3783

Davacı, ödenmeyen ... giderinin yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava; davalı Kurum tarafından ödenmeyen ilaç bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece; 111.552,63 TL ... başvuru tarihi olan 02.12.2014 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Dosya kapsamından; ... üzerinde kayıtlı gerekçeli karar ile dosyada fiziken mevcut gerekçeli kararın birbirinden farklı olduğu anlaşılmaktadır.

O halde somut olayda; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) “ ... işlemler ” başlıklı 445. maddesi ve ilgili yönetmeliğin irdelenmesinde yarar vardır.

... Bilişim Sistemi (...) HMK'nın “ ... işlemler ” başlıklı 445. maddesinin birinci fıkrasında; “ ... hizmetlerinin ... ortamda yürütülmesi amacıyla oluşturulan bilişim sistemidir ” şeklinde tanımlandıktan sonra; “

Dava ve diğer yargılama işlemlerinin ... ortamda gerçekleştirildiği hallerde ... kullanılarak veriler kaydedilir ve saklanır ” denilmiştir. Anılan maddenin gerekçesinde, ... kapsamındaki tüm birimlerde her türlü yargısal, idari ve denetim faaliyetlerinin bu sistemle ... ortamda yürütüleceği belirtilmiştir.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin “ ...'ın Kullanılması ” başlıklı 5. maddesi:

“ (1) Mahkemeler ve hukuk dairelerinin iş süreçlerindeki her türlü veri, bilgi ve belge akışı ile dokümantasyon işlemleri, bu işlemlere ilişkin her türlü kayıt, dosyalama, saklama ve arşivleme işlemleri ile uyum ve işbirliği sağlanmış dış birimlerle yapılacak her türlü işlemler ... ortamında gerçekleştirilir.

(2) Daire başkanı, hâkim, üye, yazı işleri müdürü ve diğer ... iş listesini günlük olarak kontrol etmek ve yargılamanın bulunduğu aşamanın gereklerini yerine getirmekle yükümlüdür.

(3) Mahkemelere ve hukuk dairelerine ... olarak verilen ve gönderilen her türlü evrak, ... ortama aktarılarak ...'a kaydedilir ve ilgili birime gönderilir.

(4) Taraf ve vekilleri ile diğer ilgililer güvenli ... imza ile imzalamak suretiyle ... vasıtasıyla mahkemeler veya hukuk dairelerine ... ortamda bilgi ve belge gönderebilirler.

(5) Gelen evraktan sorumlu ..., ... üzerinden mahkeme veya hukuk dairelerine gönderilen ve iş listesine düşen belgeleri derhal ilgili kişiye ya da doğrudan dosyasına aktarır. Hâkimin onayını gerektiren evrak hâkimin iş listesine yönlendirilir.

(6) Tutanak, belge ve kararlar ... ortamda düzenlenir ve gerekli olanlar ilgilileri tarafından güvenli ... imza ile imzalanır. ... ortamda düzenlenen ve güvenli ... imza ile imzalanan evrak ... kapsamındaki birimlere ... ortamda gönderilir. Ayrıca ... olarak gönderilmez.

(7) Teknik nedenlerle ... olarak düzenlenen belge veya kararlar, engelin ortadan kalkmasından sonra derhal ... ortama aktarılır, yetkili kişilerce güvenli ... imza ile imzalanarak ...'a kaydedilir ve gerektiğinde ... vasıtasıyla ilgili birimlere iletilir. Bu şekilde ... ortama aktarılarak ilgili birimlere iletilen belge ve kararların asılları mahallinde saklanır, ayrıca ... olarak gönderilmez. Ancak, belge veya kararın aslının incelenmesinin zorunlu olduğu hâller saklıdır. ... ortama aktarılması imkânsız olan belgeler ise fiziki ortamda saklanır ve gerektiğinde ... olarak gönderilir.

(8) ... üzerinden hazırlanmış ve güvenli ... imza ile imzalanmış evrakın dış birimlere ... ortamda gönderilememesi halinde; belge veya kararın ... örneği alınır, güvenli ... imza ile imzalanmış aslının aynı olduğu belirtilerek altı hâkim veya görevlendirdiği yazı işleri müdürü tarafından imzalanmak sureti ile gönderilir.

(9) ... ortamda yapılan işlemlerde süre gün sonunda biter. ... ortamda yapılacak işlemlerin, ertesi güne sarkmaması açısından saat 00:00'a kadar yapılması zorunludur.

(10) ... ortamda yapılan işlemlerde süre mesai saati sonunda biter. ” düzenlemesini içermektedir.

Tüm bu düzenlemeler açık bir biçimde göstermektedir ki; mahkemelerce dava ve yargılama işlemlerine ilişkin olarak fiziki ortamda yapılan tüm işlemler ... ortamda ... kullanılarak gerçekleştirilir ve ... veriler ...'a kaydedilerek burada saklanır. ... ortamdan fiziki olarak örnek çıkartılması gereken hâllerde ise tutanak veya belgenin aslının aynı olduğu belirtilerek altı hâkim veya görevlendirdiği yazı işleri müdürü tarafından imzalanır ve mühürlenir (HMK'nın 445/3 maddesi ).

Ayrıca belirtmek gerekir ki; tarafların tüm delilleri toplanıp tetkik edildikten, son sözleri dinlenip duruşmanın bittiği bildirildikten sonra hakimin, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 298. maddesi uyarınca kararlarını gerekçesi ile birlikte ( tam olarak ) yazması ve hüküm sonucunu HMK’nın 297/2. maddesinde öngörülen biçimde tefhim etmesi asıldır. Mahkemece yargılama sonunda verilen bu kısa karar, bir davayı sona erdiren temyizi mümkün olan ( nihai ) son kararlardandır. Bu kararla mahkeme davadan elini çeker ve davayı sona erdirmiş olur.

Bu aşamadan sonra yapılması zorunlu iş, gerekçeli kararı kısa karar doğrultusunda ve yasal gerekçeleriyle birlikte mahkemenin yazmasından ibarettir. Artık bu karardan dönme ( rücu ) olanaklı olmadığı gibi, kararın asli unsurlarından olan gerekçenin de hüküm fıkrasına uygun biçimde yer alması gerekir ( Yargıtay...Büyük Genel Kurulu'nun 1991/7 E ve 1992/4 K sayılı ve 10.04.1992 günlü kararı ).

Esasen ilamın tefhim edilen karara uygun yazılması ve gerekçe taşıması kamu düzeni ile doğrudan ilgili temel kurallardan olup bu kurala kanun koyucu HMK’nın 294 ve 298. maddeleriyle varlık kazandırmıştır.

Gerçekten de anılan maddeler kamu düzeni amacıyla konulmuş, emredici hükümlerdendir. Bu maddeler uyarınca kararların alenen tefhim edilmesi gerekir. Yine Anayasamızın “ Duruşmaların açık ve kararların gerekçeli olması ” başlıklı 141. maddesinin üçüncü fıkrasında; “ Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır. ” hükmüne yer verilmiştir.

Mahkeme kararlarında nelerin yazılacağı HMK’nın 297. maddesinde belirtilmiştir. Buna göre; hüküm sonucu kısmında gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin isteklerin her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların mümkünse sıra numarası altında birer birer açık şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir.

Diğer taraftan, 6100 sayılı HMK’nın 305. maddesinde; hükümlerin tavzihi, hükmün müphem olması veya birbirine aykırı ( çelişik ) fıkralar ihtiva etmesi halinde, hükmün gerçek anlamının meydana çıkarılması için başvurulan bir yol olduğu belirtilmiş olup hükmü değiştirecek nitelikte tavzih kararı verilmesi mümkün değildir. ( Hukuk Genel Kurulu'nun 28.02.2018 gün ve 2015/21-3500 E, 2018/408 K sayılı kararı da bu yöndedir.

Mahkemece, gerekçeli kararın ... ortamındaki ve dosyadaki ıslak imzalı halleri arasında çelişki oluştacak şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönü amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.