Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/16504 K.2018/3429

Davacı, davalılardan işverene ait 05/05/2000-27/08/2004 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılar vekilince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava; davacının, davalıya ait eczanede 05.05.2000 – 27.08.2004 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece; davacının davalıya işyerinde 30.08.2000 – 17.02.2002 ve 09.03.2003 – 24.04.2003 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalıya ait eczanede çalıştığını beyan eden davacı adına davalıya ait işyerinden 18.02.2002 – 08.03.2003 ve 25.04.2003 – 05.06.2004 tarihleri arasında davalı Kurum'a hizmet bildirildiği, bildirilen dönemlere ilişkin imzalı ücret bordrolarının bulunduğu, davalıya ait işyerinin 18.02.2002 tarihinde 506 sayılı Yasa kapsamına alındığı, ancak İl Sağlık Müdürlüğü tarafından davalıya ait eczanenin 31.05.2000 tarihinden itibaren çalışmaya başladığının bildirildiği, davacının aynı dönem için davalıya karşı açtığı işçilik alacakları davasında mahkemece;

davacının iş bu dosyada talep ettiği sürede çalıştığının kabulü ile sonuca gidildiği, kararın taraflarca temyiz edilmeksizin kesinleştiği, her ne kadar zabıta tarafından komşu işyerleri tanıklarının tespiti için yapılan araştırma sonuca tutulan tutanakta tanık tespit edilemediği bildirilmiş ise de davacı tanıklarının komşu işyeri tanıkları olduklarını beyan ettileri, ancak mahkemece bu hususun araştırılmadığı, dosyada mevcut dönem bordrolarında sadece davacının adının bulunduğu,

ancak dava dışı ... isimli bir kişinin de davalı yanında 30.06.2000 – 27.07.2004 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespiti için dava açtığı ve davanın kısmen kabul edildiği, kararın Yargıtay'ca onandığı anlaşılmaktadır.

Bu tür hizmet tespitine yönelik davaların Kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Yasal dayanağı dava tarihinde yürürlükte olan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. maddesi ile halen 5510 sayılı Yasa'nın 86. maddesi olan bu tür davalarda; öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin, işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır.

Bu koşul oluşmuşsa işyerinin o dönemde gerçekten var olup olmadığı, Kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı, eksiksiz bir şekilde belirlenmeli, daha sonra çalışma iddiasının gerçeğe uygunluğu özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispatlanabilirse de çalışmanın konusu, niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli ve dinlenilen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde çalışan işyerinde kayıtlı bordro tanıkları ya da komşu ve yakın işyerlerinde çalışan kayıtlı tanıklar olması sağlanarak çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirlenmelidir.

Bu yön Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 16.09.1999 gün 1999/21-510-527, 30.06.1999 gün 1999/21-549-555, 05.02.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 03.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578 ve 01.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Somut olayda ise; dosyada mevcut ücret bordrolarından imzalı olanlarında bildirilen süreden fazlasının kabul edilemeyeceği dikkate alınmadan, zabıta tarafından komşu işyeri tanıklarının belirlenmesine ilişkin tutanakta tanık tespit edilemediği bildirildiği halde davacı tanıklarının komşu işyeri tanıkları olduklarını beyan ettikleri, bu itibarla da zabıta tutanağında çelişki bulunduğu göz ardı edilerek, ayrıca mahkeme kararı ile hizmet tespiti kazandığı anlaşılan ... dinlenilmeden sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; davacı tanıklarının gerçekten komşu işyeri tanıkları olup olmadığını tespit etmek, komşu işyeri tanığı oldukları anlaşılır ise zabıtadan başkaca komşu işyeri tanığı bulunup bulunmadığının tespitini isteyerek tespit edilir ise dinlemek, ...'i dinlemek ve böylece toplanan deliller değerlendirilerek; davacının fiili çalışmasının bulunduğu süreleri imzalı ücret bordroları da dikkate alınarak tespit etmek ve varılacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir.

Mahkemece söz konusu fiili ve hukuki gerçekler dikkate alınmadan, eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.