Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/16671 K.2017/943

Davacı, murisinin meslek hastalığı sonucu ölümünden doğan maddi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlerle temyiz kapsam ve nedenlerine göre; davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, sigortalının meslek hastalığı sonucunda vefatı nedeniyle eşinin maddi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, 53.010,00 TL maddi tazminatın ölüm tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davacı tarafın fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerin incelenmesinden; aynı taraflar arasında ... İş Mahkemesi’nin 2015/52 esas, 2015/986 karar sayılı dosyasında davacı tarafından fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak üzere 10,00 TL maddi tazminat istemiyle dava açıldığı, bahsedilen bu önceki dosyada davacının zararının 15.238,49 TL olarak hesaplandığı ve akabinde davacı tarafın davasından feragat ettiği, hükmün kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Temyiz incelemesine konu eldeki davada ise davacının fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak üzere 53.020,00 TL maddi tazminat alacağı için istemde bulunmakla beraber; eldeki dosyada alınan hesap raporunda, ... İş Mahkemesi’nin 2015/52 esas sayılı dosyasında alınan rapordan sonra ücretlerde meydana gelen artışlar dikkate alınmak, kurumca bağlanan gelirler konusunda Kurum'un davalı işverene rücu etmeyeceğinin anlaşılmasından dolayı ilk peşin sermaye değerinin davalı işverene rücu edilebilecek kısmının tenzil edilmemesi gibi nedenlerle davacının tazminat alacağı 83.248,83 TL olarak hesap edilmiştir.

Usuli kazanılmış hak kavramı, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

Usuli kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için; bir davada ya taraflar ya mahkeme ya da Yargıtay tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir.( HGK.nun 12.07.2006 T., 2006/4-519 E, 2006/527 K, 03.12.2008 T., 2008/10-730 E., 2008/732 K.) Usuli kazanılmış hak ilkesi kamu düzeniyle ilgilidir. (09.05.1960 T., 21/9; 04.02.1959 gün 13/5 sayılı İçtihadı Birleştirme kararı)

Somut olayda; taraflar arasında kesinleşen ... İş Mahkemesi’nin 2015/52 esas, 2015/986 karar sayılı dosyasında hesap raporu ile davacı eşin maddi tazminat alacağının 15.238,49 TL olarak tespit edildiği ve davacı lehine maddi tazminat tavan zararının belirlendiği, böylelikle davalı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu anlaşılmaktadır.

Bu nedenle, mahkemece kesinleşen 15.238,49 TL tavan maddi zarar miktarı ve feragat edilen 10,00 TL'lik kısım dikkate alınarak bir karar verilmesi gerekirken, usuli kazanılmış hakka aykırı olarak yeniden hesap yapmak suretiyle tavan zarardan fazlasına hükmedilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.