Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/1771 K.2017/4074

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 1978 yılı Ekim ayından itibaren geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı ile feri müdahil Kurum vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının Topraksu Başmühendisliği emrinde 1978 yılı Ekim ayında 21 gün çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile davacının Toprak Su Başmühendisliği emrinde..... İlçesi, Merkez ....Köyü ve .... köyünde taş toplama işinde 1978 yılı Ekim ayında 21 gün süre ile hizmet akdine dayalı olarak günün asgari ücreti ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Her ne kadar, hizmet tespiti davası olarak açılmışsa da davanın konusu Topraksu Başmühendisliğinden bildirimi yapılan 1978 yılı Ekim ayına ait 21 günlük ... adına olan hizmetlerin davacıya ait olduğu iddiasıdır.

Bu tür aidiyet davaları kamu düzeni ile ilgili olduğundan çalışmaların başka bir sigortalıya ait olup olmadığı noktasında titizlikle inceleme yapılması ve toplanan delilerle hiçbir kuşku ve duraksamaya yol açmayacak şekilde hizmetin gerçekte kime ait olduğunun saptanması gerekir.

Öte yandan, aidiyet davalarının aydınlatılmasında en önemli delillerin başında işyeri özlük dosyası gelmektedir. Zira, sigortalıya ait ve davanın aydınlatılmasında faydası bulunan belgeler bu dosyada yer almaktadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı belediye tarafından gönderilen yevmiyeliler için bordro ve tahakkuk müzekkeresi başlıklı Topraksu Başmühendisliği tarafından.... Merkez........ numaralı işyerinden verilen 1978/10. aya ilişkin dönem bordrosunda sigorta sicil numaraları yazılmayan çalışanlar arasında ... adının da yazılı olduğu, 21 gün hizmetinin bulunduğu, kimlik bilgilerinin yazılı olmadığı, davacının sigortalı çalışmalarının 1996 yılında başladığı, davacı tanıklarının dinlendiği anlaşılmıştır.

Somut olayda, Topraksu Başmühendisliği' nin hangi kuruma devredildiği, tespitine karar verilen hizmetin davacıya ait olup olmadığı araştırılmadan eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, öncelikle Topraksu Başmühendisliği' nin nereye devredildiğini valiliğe sormak, davalı belediyeye bağlanıp bağlanmadığını araştırıp husumeti doğru hasma yönelttikten sonra davalı kurumdan belediyenin sunduğu 1978yılı Ekim ayına ait dönem bordrosunun ait olduğu işyeri dosyasını ve dönem bordrolarını istemek, işyerinin yasa kapsamında olduğu tarihleri sormak, ... adına bildirilen hizmetlerin hangi sicil numarasından bildirildiğini tespit edip bu sicil numarasını kullanan kimse varsa gerektiğinde davaya dahil edilmesini sağlamak,

davalı işyerinden 1978 yılı Ekim ayında 21 günlük hizmet bildirimi olan ...' ın işyeri özlük dosyalarını ve çalışma dönemine ilişkin ücret ödeme belgelerini eksiksiz getirtmek, bu belgelerdeki kimlik bilgileri yazılmak suretiyle .... ili ve tüm ilçelerinde böyle bir kişi olup olmadığını nüfustan araştırmak ve var ise davalı sıfatıyla davaya dahil etmek, dönem bordo tanıklarını dinleyerek ihtilaflı dönemde davacının çalışıp çalışmadığı,

çalıştı ise aynı dönemde davacı dışında ... isimli başka birinin daha çalışıp çalışmadığı hususunda beyanlarını almak, kolluk araştırması yapmak, davanın kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.