Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/18672 K.2016/13567

Davacı, sigortalılık başlangıç tarihinin 06/02/1990 olarak tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün Feri Müdahil vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava; davacının sigorta başlangıç tarihinin 06.02.1990 tarihi olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulü ile davacının 06/02/1990 tarihinde bir gün süreyle asgari ücretle 506 sayılı Yasaya tabi sigortalı olarak çalıştığının tespitine, 506 sayılı Yasanın 60-G maddesine göre davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 01/05/1990 tarihi olduğunun ve 06/02/1990 tarihindeki 1 günlük çalışmasına ait primlerinin prim ödeme gün sayısına dahil edilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

Bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığı yeterli değildir. Aynı zamanda o kimsenin Yasa'nın belirlediği biçimde (506 sayılı Yasa'nın 2. maddesi ve 5510 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi) eylemli olarak çalışması da koşuldur. Bu yön 506 sayılı Yasa'nın 6. maddesi ile 5510 sayılı Yasa'nın 7/a maddesinde ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Bu bakımdan davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığının yöntemince araştırılması gerektiği ortadadır.

Bu tür davalar yalnızca bir günlük çalışmanın tespitinden ibaret olarak görülmemeli, bir günlük çalışmanın kabulü ile saptanacak sigortalılık başlangıcının sigortalıya sağlayacağı sigortalılık süresi ile birlikte kazandıracağı haklar dikkate alınmalı ve giriş bildirgesi ile birlikte eylemli çalışmanın bulunup bulunmadığı özellikle belirlenmeli, buna göre dönem bordrosunda yer alan ve davacının talep ettiği tarihte çalışması mevcut tanıklar ile gerektiğinde komşu işyerleri çalışanları olduğu kayıtlarla ya da emniyet yolu ile yaptırılacak araştırma ile belirlenen kimselerin beyanlarına başvurulmalı, sonucuna göre karar verilmelidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 01.05.1972 doğumlu olup 06.02.1990 tarihinde işe başladığını bildiren 05.03.1990 varide tarihli işe giriş bildirgesi bulunduğu, davacının sigorta sicil numarasının ilk işe giriş bildirgesinin verildiği tarihe ait serilerden olduğu, ilk işe giriş tarihi 06.02.1990 yazılı sigorta sicil kartı suretinin bulunduğu, davacının ihtilaflı tarihte sigortalı çalışmasının bulunmadığı, işe giriş bildirgesinin verildiği işyerinin 15.04.1981-30.11.1983 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa kapsamında bulunduğu, işyerinin ticaret sicil kaydının bulunmadığı, vergi kaydının araştırılmadığı, dinlenen tanıkların çalışmayı doğruladıkları anlaşılmaktadır.

Hizmet akdinin oluşabilmesi için işyerinin varlığı öncelikli koşul olduğundan yapılacak iş; davacı adına 06.02.1990 tarihinde işe giriş bildirgesi verilen işyerinin 06.02.1990 tarihinde faal ve kapsama alınabilecek nitelikte olup olmadığını titizlikle araştırıp açıklığa kavuşturmak, bu bağlamda, davalı işyerine ait vergi dairesi nezdinde kaydının bulunup bulunmadığı yönünde araştırma yapılıp mükellefiyet kaydı var ise temin etmek, meslek kuruluşları nezdinde kaydının bulunup bulunmadığını tespit etmek,

davalı işverene ait ihtilaflı dönemde iş yeri olup olmadığı var ise bu işyerinin davaya konu dönemde çalışma izni ve ruhsatı ile elektrik-su-telefon aboneliğinin bulunup bulunmadığını ilgili belediye, PTT müdürlüğünden sormak, işyeri kira ise kira sözleşmesini temin etmek suretiyle işyerinin 06.02.1990 tarihinde faal olup olmadığını belirlemek, işyerinin ihtilaflı dönemde faal olduğunun anlaşılması halinde ise dönem bordroları bulunmadığından ve dinlenen tanık beyanları yetersiz olduğundan Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye,

meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahiplerinin davacının 06.02.1990 tarihinde çalışması olup olmadığı,

var ise çırak olarak mı çalıştığı hususlarında beyanlarına başvurmak, davacının çalışmasının ispatlanması durumunda işin niteliği gereği çırak olup olmadığını değerlendirmek, gerektiğinde işe giriş bildirgesindeki imza ve fotoğrafın davacıya ait olup olmadığına dair bilirkişi incelemesi yaptırmak suretiyle davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği de nazara alınıp gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.