Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/18756 K.2018/4528

Davacı, davalılardan işverenlere ait işyerlerinde geçen Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Davacı, davalılardan ...’na bağlı ...Müdürlüklerinde halı usta öğreticisi olarak 1990 yılından beri ayda 30 gün çalıştığı halde Kuruma hizmetlerinin eksik bildirildiğini belirterek çalışmalarının tam aylar için 30 gün, ayı tamamlamayan çalışmalarının ise bittiği döneme kadar kesintisiz sürdüğünün tespitini talep etmiştir.

Birleşen dosyada, Bakanlığın tahsis ettiği ödenek bittikten sonra iş akdinin askıda olduğu dönemlerde,diğer davalı ...Ş. tarafından istihdam edildiğini belirterek 18.06.2005-13.11.2005,01.06.2006-07.12.2006,30.06.2007-11.09.2007,19.04.2008-10.06.2008,27.12.2008-23.02.2009,01.09.2009-12.11.2009 dönemlerindeki çalışmalarının tam aylar için 30 gün,ayı tamamlayan çalışmalarının ise bittiği döneme kadar kesintisiz sürdüğünün tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davanın ... Yönünden kabulü ile; davacının 03.03.1990 -30.04.2010 tarihleri arasında davalı Kurumda toplam 4054 gün süre ile çalıştığı, çalışmalarının 2727 gününün diğer davalı Kuruma bildirildiği, 1327 gün çalışma gün sayısının Kuruma bildirilmediğinin tespitine,davanın ...A.Ş yönünden kısmen kabulü ile, davacının 18.06.2005-23.02.2009 tarihleri arasında davalı şirkette toplam 521 gün süre ile çalıştığı ve bu çalışmalarının diğer davalı Kuruma bildirilmediğinin tespitine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 03.03.1990 tarihinden itibaren 2010 yılına kadar bir kısım çalışmaların kısmi ve kesintili olarak 13516 sicil numaralı ...

Merkezi, 9462 sicil numaralı ...Merkezi ve 1035898 sicil numaralı ...Merkezlerinden davalı Kuruma bildirildiği, davalı ...'nin beyanlarından, ... ile arasında halıcılık ve kilimcilik kursları ile ilgili protokol düzenlendiği, Bakanlıkça ayrılan ödeneğin bitmesinden sonraki dönemde işin devam etmesinin sağlanması bakımından şirketçe ücret ödendiğinin belirtildiği,

davacının ... işyerinden bildirilen çalışması bulunmadığı,...‘in tüzel kişiliğinin 28.09.2009 da sona erdiğinin bildirildiği ve davacıya 18.06.2005-18.11.2005 dönemi için 01.06.2006-01.12.2006,19.04.2008-19.05.2008 ve 01.01.2009-15.02.2009 dönemi için bordrolu imza karşılığı ödeme yapıldığının, davacının 2007 yılında hiç bir dönemde görev yapmadığının 19.07.2010 tarihli yazı ekinde belirtildiği, davacının ilmik sayısı üzerinden düzenlenmiş çalışma tarihlerini gösteren imzalı bordroların dosyada bulunduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacının ...

Merkezlerindeki çalışmalarında kesinti olarak görülen dönemlerdeki çalışmaların davalı ...Ş bünyesinde geçtiğinin tespitini talep ettiği, davacının davalı işyerinde usta öğretici olarak geçtiğini iddia ettiği çalışmalarının ... ile davalı işveren arasında düzenlenen protokole dayandığı buna rağmen; “davacının davalı ...Ş bünyesinde geçen çalışmaları ile ilgili görevlendirmesinin kim tarafından yapıldığı, dava konusu dönemde davacının işini yaparken emir ve talimatları kimden aldığı, davacının izin, sevk gibi işlemlerinin kim tarafından yapıldığı,

davalı işverenin davacının çalışma yapacağı iş ve çalışma şekli ile ilgili tasarrufta bulunma yetkisi olup olmadığı, davalı işveren ile ... arasında asıl-alt işverenlik ilişkisi veya vekalet ilişkisi olup olmadığı hususlarında yeterince araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, ... tarafından davacının çalışma dönemlerini ve ücret ödemelerini gösteren imzalı ücret bordroları bulunduğu, mahkemece resmi kayıt ve belgeler dikkate alınmaksızın ücret bordrolarında görülmeyen dönemlerde de çalışmasının tespitine karar verildiği, davacının 2007 yılında çalışması bulunmadığı bildirildiği ve aksini ortaya koyan delil bulunmadığı halde bu dönem açısından da hizmet tespitinin kabul edildiği anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, davacının davalı işyerindeki görevlendirmesinin kim tarafından yapıldığı, davacıya emir ve talimat verme yetkisinin kimde olduğu, davacının izin, sevk gibi işlemlerinin kim tarafından yapıldığı, davalı işverenin davacının çalışma yapacağı iş ve çalışma şekli ile ilgili tasarrufta bulunma yetkisi olup olmadığı, davalı işveren ile ... arasında asıl-alt işverenlik ilişkisi veya vekalet ilişkisi olup olmadığı hususlarında araştırma yapılması ve kabulü halinde ücret bordroları ve puantaj kayıtları dikkate alınarak çalışma süresinin tespitine karar verilmesinden ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.