Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/18930 K.2018/3616

Davacı ......, borçlunun itirazının iptaliyle takibin devamına, % 20'den az olmamak üzere icra ...... tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün, davacı ...... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki ...... okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, itirazın iptali ile takibin devamı ve icra ...... tazminatına hükmedilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, dosyaya celbedilen ............ Merkezine gönderdiği 27.09.2012 tarih ve 16911629 sayılı yazı ile davalının şirket ortaklığının devam ettiğinin belirlenmesi nedeni ile yersiz tedavi giderinin bulunmadığının bildirilerek ilgili hakkında yersiz ödeme nedeni ile işlem yapılmasına ilişkin 04.09.2012 tarih ve 15428779 sayılı yazının işleme alınmaması ve gerekli düzeltmenin yapılmasının istendiği, ......un kendi inceleme ve kararı ile yapılan harcamanın yersiz olmadığını tesbit ettiğinden icra takibi yapmakta haksiz ve dava açmakta hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 60. maddesinde, genel ......ndan yararlanacak olanlar sayılmıştır. (g) bendinde ise, “Yukarıdaki bentlerin dışında kalan ve başka bir ülkede ......ndan yararlanma hakkı bulunmayan vatandaşlar” genel sağlık sigortalısı sayılmıştır. (g) bendinin lafzından tüm vatandaşların re’sen ...... kapsamına alındığı izlenimi anlaşılmakta ise de durum böyle değildir. Kişinin kapsama alınması, sağlık hizmeti alabildiği anlamına gelmemektedir. Genel sağlık sigortalısı olmanın koşulları vardır. Bu koşullar 5510 sayılı Kanun 67. maddede sayılmıştır.

5510 sayılı Kanunun sağlık hizmetlerinden yararlanma şartlarını düzenleyen 67. maddesine göre; “18 yaşını doldurmamış olan kişiler, tıbben başkasının bakımına ...... olan kişiler, ...... kazası halleri, acil haller, iş kazası ile meslek hastalığı halleri, bildirimi zorunlu bulaşıcı hastalıklar, 63 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri gereğince sağlanan sağlık hizmetleri, 75 inci maddede sayılan............... hali hariç olmak üzere sağlık hizmetlerinden ve diğer haklardan yararlanabilmek için;

a) 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (c) ve (f) bentleri hariç diğer bentleri gereği genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin, sağlık hizmeti sunucusuna başvurduğu tarihten önceki son bir yıl içinde toplam 30 gün genel ...... ...... ödeme gün sayısının olması,

b) 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendi ile (g) bendine tabi olan genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin yukarıdaki bentte sayılan şartla birlikte, sağlık hizmeti sunucusuna başvurduğu tarihte 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı ...... Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesine göre tecil ve taksitlendirilerek tecil ve taksitlendirmeleri devam edenler hariç 60 günden fazla ...... ve ......e ilişkin her türlü borcunun bulunmaması, gerekmektedir...”

Yani 01.01.2012 tarihi sonrası dönemde, tüm vatandaşlar genel ...... kapsamına alınmıştır. Ancak 67. maddeye göre sağlık hizmeti sunucusuna başvurulduğu tarihten önceki son bir yıl içinde toplam 30 gün genel sağlık sigortası ...... ödeme gün sayısı olması ve 60 günden fazla ...... ve ......e ilişkin her türlü borcunun bulunmaması gerekir. (g) bendi kapsamında olanlar ise 5510 SK 60/1-c, 1 nolu alt bendi gereği gelir testi uygulaması ile belirlenecek ......in ödenmesi halinde sağlık yardımlarından yararlanma imkânı getirilmiştir.

5510 sayılı Kanuna göre genel sağlık sigortalısı sayılabilmek ve sigortalılığın başlangıcı için bildirim ve tescil gereklidir. Kanunun 61. maddesinde, genel ......ndan yararlanmak için bir kısım grupların bildirimine gerek kalmadan kendiliğinden tescil edileceği, bir kısmının tescili için ise bir ay içinde başvuru şartı getirilmiştir. Tescili yapılanların ise gelirlerine göre belirlenen oranlara göre genel ...... ......i ödemeleri gerekmektedir.

Gelir testi işlemi, kişinin çeşitli göstergeler ışığında mevcut gelirinin belirlenmesidir.

Herhangi bir kapsamda genel sağlık sigortalısı veya genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi kapsamında sağlık yardımlarından yararlanma hakkı bulunmayan kişiler 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı olarak tescil edilmekte olup, anılan kapsamda tescil edilen bu kişilerin tescil tarihinden itibaren yerleşim yerlerinin bulunduğu yerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına müracaat ederek gelir testi yaptırmaları gerekmektedir.

Gelir tespitinde aynı hanedeki aile esas alınmaktadır. Kanun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrası (g) bendi kapsamında tescil edilen kişilerin gelir testi müracaat bildiriminin kendilerine tebliğ edildiği tarihten itibaren bir ay içinde Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına başvurmaları gerekmektedir.

Söz konusu bir aylık süre içerisinde gelir testine başvurmayanların tescil başlangıç tarihinden itibaren aile içindeki gelirinin kişi başına düşen aylık tutarı olarak, Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen aylık ......e esas kazancın (asgari ücretin) iki katı esas alınarak ......lerin tahakkuk ettirilmesi öngörülmüştür.

Somut olayda, Mahkemenin gerekçesinde bahsettiği 27.09.2012 tarihli yazı dosya içerisinde olmadığından davanın konusuz kalıp kalmadığı tespit edilmeden, davanın konusuz kalmadığının anlaşılması halinde ise 5510 sayılı Kanun' un 67. maddesindeki koşullar tartışılmadan hatalı değerlendirme ve eksik inceleme ile karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş, davacının borcunun halen mevcut olup olmadığını ve borcun dayanağını davalı ......dan sormak, Mahkemenin gerekçesinde bahsedilen 27.09.2012 tarih ve 16911629 sayılı yazıyı istemek suretiyle davanın konusuz kalıp kalmadığını tespit etmek, eğer borç devam ediyorsa 5510 sayılı Kanun' un 67. maddesindeki koşulların bulunup bulunmadığı tartışılarak sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı ...... vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.