Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/18958 K.2018/3940

Davacılar, murisinin ...... sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi ...... ödetilmesine davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle 30.406.82 Maddi ve manevi ...... yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmesi ve davalı vekilince de duruşma talep edilmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 17.04.2018 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti.

Duruşma günü davalı vekili Avukat ... ile karşı taraf vekili Avukat ...... Öğreten geldiler. Druşmaya başlanarak hazır bulunan Avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü ve aşağıda karar verildi.

KARAR

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere, temyiz kapsamı ve temyiz nedenlerine göre, davalı vekilinin tüm, davacılar vekilinin ise aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2- Dava sigortalının 14/08/2010 tarihli ......nda ...... nedeniyle sigortalının hak sahibi eş ve çocuğunun maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece davacı eş lehine 9.420,21 TL maddi ve 8.000 TL manevi, davacı ...... lehine 2.986,61 TL maddi ve 10.000 TL manevi ...... olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Dosya kapsamına göre, sigortalının ...... ...... olarak çalıştığı, olay günü ... ilçesinden yüklediği malzemeyi ...... ilçesine götürdüğü sırada, ...... geçidi denilen yolun sert ...... olduğu mevkiide aracın ......iyetini kayberek yoldan çıkması neticesinde vefat ettiği, mahkemece itibar olunan kusur raporunda işverenin %25 ...... sigortalının ise %75 oranında kusurlu olduğu, hesap bilirkişiden alınan 11/03/2015 tarihli ek hesap raporunda asgari ücrete üzerinden yapılan hesaptan davacı eş için %27 oranında evlnem olasılığı tenzil edilerek maddi tazminatların belirlendiği anlaşılmıştır.

Taraflar arasında maddi zararın belirlenmesi noktasında uyuşmazlığın bulunduğu anlaşılmaktadır.

...... sonucu maluliyete dayalı maddi ......ın hesaplanmasında, gerçek ücretin esas alınması koşuldur. Çalışma yaşamında daha az vergi ya da sigorta pirimi ödenmesi amacıyla zaman zaman iş sözleşmesi veya ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği yansıtmadığı görülmektedir. Öte yandan, gerçek ücretin ise; işçinin kıdemi ve yaptığı işin özelliği ve niteliğine göre işçiye ödenmesi gereken ücret olduğu, işyeri veya sigorta kayıtlarına geçmiş ücret olmadığı Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir. Bu durumda gerçek ücretin tespiti önem kazanır.

Dairemizin emsal 08/12/2015 tarih ve 2015/12731 Esas, 2015/21966 Karar sayılı ilamında sağ kalan eşin yaşamının ilerleyen dönemlerinde yeniden evlenmek suretiyle ölenin desteğinden çıkması ihtimaline karşılık ......dan bir miktar indirime gidilmesi gerektiğine işaret edilmiştir.

Bu açıklamalar doğrultusunda somut olayda, hakkaniyete uygun maddi ...... tespiti açısından, sigortalının yaşı ve yaptığı ...... şoförlüğü işi dikkate alınarak ...... Bakanlığı, ...... ve ilgili ...... odalarından ücret araştırması yapılması gerekirken; asgari ücret üzerinden hesap yapılması hatalı olmuştur. Aynı zamanda davacı eş ...’nin dosya içerisindeki ...... kayıt örneğine göre 1981 doğumlu olup rapor tarihinde 33 yaşında bulunduğu gözetilerek makul bir evlenme olasılığı indirimi yapılması gerekirken evlenme olasılığı indiriminin de fazla yapılması isabetsiz olmuştur.

3- Bilindiği üzere gerek ...... 818 sayılı B.K.'nun 47 ve gerekse yürürlükteki 6098 sayılı T.B.K’nun 56. maddesi hükmüne göre ......, ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verebilir. ......in manevi zarar adı ile ölenin yakınlarına verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır.

Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu ...... sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin ......sunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

26.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay......Kararı’nın gerekçesinde takdir olunacak manevi ...... tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden ...... bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Manevi ...... tutarını belirleme görevi ......in takdirine bırakılmış ise de; hükmedilen tutarın uğranılan manevi zararla orantılı, duyulan üzüntüyü hafifletici olması gerekir.

......in bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları tarafların sosyal ve ekonomik durumları paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu olayın ağırlığı olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması, bunun yanında olayın işverenin sağlığı ve güvenliği önlemlerini yeterince alınmamasından kaynaklandığı da gözetilerek gelişen hukuktaki yaklaşıma da uygun olarak tatmin ......su yanında caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. ( HGK 23.6.2004, 13/291-370)

Bu ilkeler gözetildiğinde, davacı eş ve ...... lehine takdir edilen manevi tazminatların ayrı ayrı az olduğu açıktır.

4- Öte yandan vekalet ücretinin takdirinde uyuşmazlık, birden çok davacının bulunduğu davalarda, davanın reddedilen kısmı üzerinden red vekalet ücretinin ne şekilde hüküm altına alınması gerektiği noktasında toplanmaktadır.

Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde uyuşmazlık konusu hakkında bir düzenleme bulunmamakla birlikte, tarifenin 3/1.maddesinde; avukatlık ücretinin belirlenmesinde, avukatın emeği, çabası, işin önemi niteliği ve davanın süresi göz önünde tutulacağı; aynı maddenin 2.fıkrasında ise, müteselsil sorumluluk da dahil olmak üzere, birden fazla davalı aleyhine açılan davanın reddinde, ret sebebi ortak olan davalılar vekili lehine tek; ret sebebi ayrı olan davalılar vekili lehine ise, her ret sebebi için ayrı ayrı avukatlık ücretine hükmolunacağı belirtilmiştir.

Anılan maddenin amacına ve...... kararına ...... olan ilke birlikte gözetildiğinde, birden fazla davacının birlikte dava açması ve tek vekille temsil edilmeleri halinde, davanın kabul edilen bölümü üzerinden davacılar yararına tek vekalet ücretine hükmedilmelidir.

Somut olayda; tek bir vekille temsil edilen ve davası kısmen reddolan davacılar aleyhine maddi tazminat talepleri açısından tek, manevi tazminat talepleri açısından tek red vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, her bir davacı yönünden ayrı ayrı red vekalet ücretine hükmedilmesi de doğru olmamıştır. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde,davacılar vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.