Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/19085 K.2017/4474

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 1986-2008 tarihleri arasında geçen Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 1986 yılından 2008 yılına kadar davalı işverene ait iş yerinde geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. 506 sayılı Yasa'nın 79/10. maddesi ile hizmet tespitine ilişkin bu tür davaların 5 yıllık hak düşürücü süre içinde açılması gerektiği düzenlenmiştir. Bu maddede; yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalıların çalıştıklarını, hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilecekleri öngörülmüştür.

Somut olayda, Dairemizin 11.05.2015 tarihli, 2014/14776E, 2015/10389K sayılı bozma ilamında davacının hangi tarihlerde davalının hangi inşaat işyerinde çalıştığını açıklaması istenerek bu doğrultuda yapılması gereken araştırma belirtilmiş olup davacı vekilinin 17.10.2015 tarihli dilekçesi ile davacının hangi tarihte, kaç gün, davalının hangi işyerinde çalıştığını bildirdiği, davacının davalı işveren nezdinde ilk kez 22.11.2001 tarihinde hizmetinin bildirildiği, dolayısıyla bu tarihten önceki çalışma iddiaları bakımından dava tarihi olan 30.12.2011 tarihi itibariyle hak düşürücü sürenin geçtiği anlaşılmış olup hüküm bu yönüyle isabetlidir.

Ancak davacının hizmetinin bildirildiği 1059068 sicil numaralı “....” işinde bir ay çalıştığını beyan etmesine rağmen bildiriminin 06.12.2003-25.12.2003 tarihleri arasında 20 gün olması karşısında artık hak düşürücü sürenin söz konusu olmayacağı ve işin esasına girilerek bu işyerinde daha uzun süre çalışıldığı iddiasının araştırılması gerektiği gibi 2006 ve 2008 yıllarındaki çalışma iddiaları bakımından da hak düşürücü süreden söz edilemeyeceğinden işin esasına girilip önceki bozma ilamımızda belirtildiği üzere araştırma yapılması gerektiği halde davanın tümden reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, 2003 yılında çalışıldığı beyan edilen ....sicil numaralı işyerine ait ve davacının 2006, 2008 yıllarında çalıştığını beyan ettiği işyerlerine ait ihale evraklarını, dönem bordrolarını getirtmek, bordrolarda kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları;

yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.