Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/19165 K.2018/3728

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının davalı ... nezdinde 03.05.2007-07.04.2009 tarihleri arasında geçen ve ...’a bildirilmeyen hizmetinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Uyuşmazlık, somut olayda davacının sigortalı hizmet süresinin tespitine yönelik Mahkemece yapılan inceleme ve araştırmanın hükmün kurulmasında yeterli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği ...... düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli, daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş ...... tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve ......larına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527,30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının ihtilaf konusu dönem içerisinde herhangi bir sigortalı hizmetinin bulunmadığı, davacının açmış olduğu işçilik alacağına ilişkin yargılamada Mahkemece verilen kısmen kabul ilamına karşı yapılan temyiz incelemesi neticesi Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin 04.05.2015 tarih ve 2014/4824 Esas sayılı ilamı ile “Somut olayda; davacının, davalı işyerinde çalıştığı hususu, yeterli ve inandırıcı delillerle ispatlanamamıştır.

Ayrıca davacının, davalı ...... işe alma konusunda yetkili kurul tarafından işe alındığına dair tespit de bulunmadığından, davanın reddi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir” denilmek suretiyle verilen kararın bozma nedeni yapıldığı, ......’ye ait yazı cevabı ile davacının 2007-2009 yılları arasında yevmiyeci olarak çalıştığının Mahkemeye bildirildiği, dosyada yer alan ...... cetvellerinde 2007/7.ayında 13 gün, 2007/12.ayında 22 gün, 2008/12.ayında 10 gün, 2009/2.ayında 5 gün ve 2009/3.ayında 10 gün şeklinde olmak üzere davacı adına çalışma kaydının yer aldığı,

davalı ...’ye ait ...... plakalı aracın 2007-2009 yılları arası ambar memurluğunca düzenlenen akaryakıt veresiye fişleri ile alınan bilirkişi raporunun dosyaya sunulduğu, yine veresiye fişleri üzerinde incelemede bulunan bilirkişinin duruşmada sözlü beyanının alındığı, duruşmalarda ...... tanıklarının dinlenildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyeri bir ...... kuruluşuna aittir. ...... kuruluşlarında, çalışanların kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıldır. Kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenle bildirim dışı kaldığı gereğince ve yeterince araştırma konusu yapılmamıştır.

Yapılacak iş, davalı ... nezdindeki ihtilaflı döneme ait ücret tediye ......larının ve ...... kayıtlarının tamamının aslını veya onaylı ve okunaklı örneklerini getirtmek, ücret ödeme ......larında davacının imzasının bulunup bulunmadığını saptamak, ihtilaf konusu dönem içerisinde davacının davalı idare nezdinde hizmetinin olup olmadığına yönelik olarak davalı idarenin ilgili yetkili......... çalışanı gibi yetkili kişilerini dinlemek, davacının dönem ......larındaki çalışmalarının dışındaki dönemde ücretini ne şekilde aldığını araştırmak, bu dönemde çalıştığına ve ücret aldığına ilişkin belgeleri getirtmek,

davacının resmi kayıtlara geçmeyen dönemlerde çalıştığını ve ücretini aldığını gösterir belgelerin ibraz edilememesi halinde bunun nedenini araştırmak ve davalı idare nezdinde davacı sigortalının çalışmalarına ilişkin herhangi bir kayıt içeren belgelerin bulunmamasının haklı ve izah edilebilir bir nedene (arşiv kayıtlarının düzgün tutulmaması,............ v.b. nedenlerle kaybolması gibi) dayanması halinde dinlenen tanık beyanlarına itibar etmek ve sonucuna göre Mahkemece bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı ... ve davalı ... vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.