Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/19211 K.2018/3386

Davacı, ...... başlangıç tarihinin 06.12.2010 olduğunun ve davalı işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde kesin hüküm nedeniyle davanın usulden reddine karar vermiştir. Hükmün davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının davalıya ait işyerinde 06.12.2010-23.06.2011 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, kesin hüküm nedeni ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.

......lılığa ilişkin “hizmet tespiti” davaları, ...... hakkına ilişkin olarak ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı ............ ......lar Kanunu'nun 6. ve 79/10. (...... sayılı ............ ......lar ve ......... ......sı Kanunu açısından ise 86/9. madde ) maddelerinden almaktadır. Hizmet tespitine ilişkin davalar ...... hakkı ve kamu düzeni ile ilgili olup, kişi iradesi belirleyici etkiye sahip değildir. İçerisinde bulunduğu yasal statünün belirlediği durum doğrudan dikkate alınır. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapma yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında, gerektiğinde tanık ve diğer deliller yoluyla doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

...... haklarına ilişkin davalar ise, 4857 sayılı İş Yasası'ndan kaynaklanmaktadır. Bu tür davalar, kişi iradesine önemli rol verilip, taraf anlaşmalarına geçerlilik tanınan, alacak ve tazminat türünde olan davalardır. Taraflar bu tür haklarından her zaman vazgeçebilir. Bu nedenle hakim, kendiliğinden araştırma yapmaz. Tarafların bildirdiği deliller dışında delil toplanması da olanaklı değildir.

Bu durumda, her iki dava türünün, taraflarının ......, ...... delil araştırma bakımından kendiliğinden hareket etmesi, taraf iradelerine atfedilen rol, dava konusu edilen haktan vazgeçilip vazgeçilememesi gibi yönlerden yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının davalıya ait işyerinde 19.03.2011-23.06.2011 tarihleri arasında geçen çalışmalarının davalı ...... bildirildiği, davacı tarafından açılan ...... alacakları istemine yönelik yapılan yargılama neticesi ...... Mahkemece “davacının kayıtlı süre dışında davalı nezdinde çalışması bulunduğuna ilişkin iddiasının ispatlanamadığı ve ücret bordrolarında çalıştığı süre için asgari geçim indirimi ödemesi bulunduğu” gerekçesiyle “sübut bulmayan davanın reddine” dair karar verildiği, verilen kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, her ne kadar davacı tarafından açılan ...... alacaklarına ilişkin dava sonucunda verilen kesin hüküm nedeniyle Mahkemece davanın usulden reddine karar verilmiş ise de ...... alacağı davasının işbu dava bakımından kuvvetli delil sayılacağının gözardı edilmesi hatalı olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınarak hizmet tespiti isteminin esasına girilerek toplanacak deliller çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken yerinde olmayan gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacı asilin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

C.C