Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/19853 K.2018/2480

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01/11/1999-22/11/2010 tarihleri arasında çalıştığının ve aylık net ücretinin kesinleşen mahkeme ilamına göre tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, 01.11.1999-22.11.2010 tarihleri arasında tarihleri arasında davalı işverene ait iş yerinde çalışan davacının, bu dönemdeki çalışmalarının sigorta primine esas kazancının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının davalı şirket iş yerinde 01/11/1999-22/11/2010 tarihleri arasında aylık asgari ücretin 2,57 Katı bürüt ücretle çalıştığının iş verence SGK'ya noksan bildirilen birimlerin ödemesi gerektiğinin tespitine karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri kapsamında hizmet tespitine yönelik davalarda, davacının çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliği dikkate alınarak, ücretin ve davalı ... Kurumu’na, davalı işveren tarafından ödenen ve ödenmesi gereken primlerin miktarının belirlenebilmesi amacıyla, prime esas kazancın tespitinde, gerçek ücretin esas alınması koşuldur.

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret miktarı HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK 288. maddesinde (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 200. maddesi) belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin hukuksal geçerliliği haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle ispatı mümkündür. Yazılı delille ispat sınırın altında kalan miktar içinse tanık dinletilebilir. Tespiti istenen miktar sınırı aşıyor olsa bile varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa da tanık dinletilmesi mümkündür.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının davalı işverene ait farklı sicil numaralı işyerlerinde: 01.11.1999-30.01.2011 tarihleri arasında çalışmalarının kuruma bildirildiği, temyzi edilmeksizin kesinleşen ... 1. İş Mahkemesi 2011/332 Esas sayılı dosyasında işçilik alacaklarına ilişkin hüküm kurulduğu , davacı tanıklarının dinlenildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, gerçek ücretin tesbiti istemine ilişkindir.

Somut olayda, davacı tanıkları dinlenilmiş olup davacının ustabaşı olarak çalıştığı ve ... 1. İş Mahkemesi 2011/332 Esas sayılı işçilik alacakları dosyasının tarafları bağlayıcı olduğu gerekçesiyle karar verilmesi hatalıdır ; SGK işçilik alacakları dosyasında taraf olmayıp işçilik alcakları dosyası tarafları bağlayıcı değil, delil niteliğindedir. Mahkemece eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, yukarıdaki açıklamalarıda dikkate alarak tespit istemine konu dönemde ücrete ilişkin yazılı belge olup olmadığını, banka kayıtlarını araştırmak, dönem bordrolarını ve ücret bordrolarını getirtmek, işyerinin kapsam ve kapasitesini belirlemek, gerektiğinde işverenin bordrolarında kayıtlı diğer işçilerin beyanına başvurmak, işverenin yaptığı bildirimler ile çalışan işçilerin niteliklerini de karşılaştırarak, işverenin çalıştırdığı işçilerin kıdem ve pozisyonuna göre gerçek ücreti üzerinden bildirilip bildirilmediği üzerinde durmak, gerektiğinde benzer işi yapan işyerlerinden, gerektiğinde ilgili meslek odasından emsal ücret araştırması yaparak tüm delilleri değerlendirdikten sonra elde edilecek sonuca göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece yukarıda açıklanan bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmadan karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı SGK vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.