Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/20289 K.2017/3167

Davacı.... A.Ş. Vek.Av. ... İle ... vek.Av. ... aralarındaki tespit davası hakkında ... 12. İŞ Mahkemesince verilen 17/05/2016 Gün ve 2016/52-255 Sayılı kararın ONANMASINA ilişkin DAİREMİZİN 07/11/2016 gün ve 2016/12-847-1383 sayılı ilamına karşı daacı vekili tarafından süresi içinde maddi hatanın düzeltilmesi yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendiç Gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

İstem, maddi hatanın düzeltilmesine ilişkindir.

İş mahkemelerinden verilen kararlar ve buna bağlı Yargıtay ilamına karşı karar düzeltme yolu bulunmamaktadır. Ne var ki, Yargıtay onama ve bozma kararlarında maddi yanılgı bulunması halinde usuli kazanılmış haktan söz edilemeyeceği, maddi hatanın düzeltilmesi gerektiği Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatlarındandır.

Dava, davacı şirketin mart 2013-Mayıs 2014 döneminde 4447 sayılı Kanunun geçici 10 maddesine dayanan prim teşvikinden yararlanma hakkı bulunduğunun tespiti ve bunun reddine ilişkin Kurum işleminin iptaline ilişkindir.

Mahkemece, davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş ve karar, Dairemizin 07.11.2016 gün 2016/12847 Esas- 2016/13831 Karar sayılı ilamı ile onanmıştır.

Davanın yasal dayanağı 6111 sayılı Kanun ile 4447 sayılı Kanuna eklenen Geçici 10. madde olup anılan maddenin 1. fıkrasında “31/12/2015 tarihine kadar işe alınan her bir sigortalı için geçerli olmak üzere, bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren özel sektör işverenlerince işe alınan ve fiilen çalıştırılanların; işe alındıkları tarihten önceki altı aya ilişkin ...

Kurumuna verilen prim ve hizmet belgelerinde kayıtlı sigortalılar dışında olmaları, aynı döneme ilişkin işe alındıkları işyerinden bildirilen prim ve hizmet belgelerindeki sigortalı sayısının ortalamasına ilave olmaları ve bu maddede belirtilen diğer koşulları da sağlamak kaydıyla, 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinde sayılan ve 82 nci maddesi uyarınca belirlenen prime esas kazançları üzerinden hesaplanan sigorta primlerinin işveren hisselerine ait tutarı, işe alındıkları tarihten itibaren İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanır. …” hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda davacı ,22.12.2015 tarihli dilekçe ile mart 2013-mayıs 2014 dönemi için 6111 sayılı Kanunla getirilen prim teşvikinden yararlanma istemiyle Kuruma başvurmuş, Kurumca talebi 18.03.2015 tarih 2015/10 sayılı genelgede 'sigortalının aynı dönemde birden fazla sigorta primi teşviki kapsamına girmesi durumunda ,işverenlerin bu sigortalıyı cari aya ilişkin aylık prim ve hizmet belgesinin düzenlendiği tarihte tercih edecekleri herhangi bir sigorta prim teşviki kapsamında ilgili kanun numarasını seçmek suretiyle Kuruma bildirmesinin mümkün olduğu ,

genelgenin yayım tarihinden itibaren aylık prim hizmet belgelerini tercih edilen sigorta primi teşvikine ilişkin kanun numarası seçmek suretiyle düzenleyip teşvikten yararlandıktan sonra geriye yönelik sigorta primi teşvikinin değiştirilmesi yönündeki taleplerin işleme alınmayacağı 'nın belirtildiği ,davacının başvurusunun 18.3.2015 tarihinden sonra Kurum kayıtlarına intikal ettiği gerekçe gösterilerek reddedilmiştir.

Mahkemece , işveren hissesine ait primlerden beş puanlık kısmı ödeme ile yükümlü olan ... husumetin yöneltilmesi gerektiği gerekçesi ile hüküm kurulmuştur.

Dairemizin önceki uygulaması, yasal düzenleme uyarınca, prime esas kazanç üzerinden ödenecek primin işveren hissesinin % 5 puanlık kısmına isabet eden tutar ... karşılanacağından bu tutarın karşılanmaması durumunda sebepsiz zenginleşen ... olacağından husumetin hazineye yöneltilmesi gerektiği şeklinde ise de, Yargıtay HGK'nun 05.04.2017 gün, 2017/21-387-657 E,K, 2016/21-2693 E., 2017/656 K. Sayılı ilamları ile belirtildiği üzere; davalı Kurumun taraf ehliyetinin bulunduğu ve işin esasına girilmesi gerektiği görüşü Dairemizce benimsenmiştir.

Şöyle ki; işveren hissesine ait primlerin ...karşılanabilmesi için, işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 5510 sayılı Yasa uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresi içerisinde ... Kurumuna vermeleri, sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile ... karşılanmayan işveren hissesine ait tutarı yasal süresinde ödemeleri, ...

Kurumuna prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunmaması şarttır. Ayrıca teşviklerden yararlanabilmek için Kurumca denetlenecek işverene, işyerine ve sigortalıya ait ayrı ayrı şartlar mevcuttur. Bu şartları denetleyecek olan ve denetleme sonucuna göre işverenlerin teşvikten yararlanıp yararlanmayacağına karar verecek olan Kurum, 5510 sayılı Yasa'nın 79. maddesine göre primleri tahsil etmekle yükümlü ... Kurumudur. ...

Kurumu inceleme sonucu işverenin teşvikten yararlanamayacağına karar verdiğinde % 5 puanlık primi işverenden tahsil edecek aksi takdirde bu miktarı Hazineden yani genel bütçeden alacaktır. Prim borcunun doğup doğmadığı hususu prim ödeme durumunda olan işveren ile ... arasındaki ihtilaftır. Maliye Bakanlığının prim borcunun doğumu ve prim teşvikinden kimlerin yararlanacağı konusunda görevi yoktur. Aksi halde 5510 sayılı Yasa ile ...

Kurumuna verilen görevler Maliye Bakanlığı’nca yerine getirilmesi gerekecektir.

Hal böyle olunca, primi tahsil yetkisi ve ilgili maddedeki şartların varlığı halinde işveren hissesine düşen tutarın belirlenerek İşsizlik Sigortası Fonundan talep etme yetkisi sadece Kurumda olduğu ve bu halde davalı Kurumun davalı sıfatına sahip olduğu gözetilerek, işin esasına girilerek, davacının, yukarıda belirtilen yasal düzenleme kapsamında prim desteğinden yararlanma şartlarını taşıyıp taşımadığı irdelenerek, varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.