Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/20318 K.2017/1361

Davacı, yurtdışında işe başladığı tarihin Türkiye'de sigorta başlangıcı olduğunun tespitiyle emekli aylığının yeniden hesaplanarak fark aylıkların faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının Almanya'da ilk işe başlama tarihinin Türkiye'de ilk sigorta başlangıç tarihi olarak tespiti, eksik ödenen emekli aylıklarının yükseltilmesi, ay be ay işlenecek yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiştir

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 17/01/2000-17/01/2005 tarihleri arasında 5 yıllık süreyi borçlanmak için 09/08/2006 tarihinde davalı kuruma müracaat ettiği, davalı kurum tarafından 1800 gün karşılığını 02/09/2013 tarihinde ödediği, davacının 26/08/2013 tarihinde yeniden 1800 gün borçlanma talebinde bulunduğu, talep dilekçesinde hangi tarihler arası süreyi borçlanmak istediğine ilişkin bilgi bulunmadığı, davalı kurum tarafından 01/02/2007-31/01/2012 tarihleri arasındaki 1800 gün karşılığını 14/11/2013 tarihinde ödediği, davacının 02/06/2000 tarihinde izin alarak Türk vatandaşlığını kaybettiği, 16/04/2001 günü tekrar Türk vatandaşlığına alındığı aynı zamanda Federal Almanya vatandaşı olduğu, davacının 02/05/1980 tarihinde Alman Rant sigortasına girişinin bulunduğu anlaşılmıştır

Davanın yasal dayanağını oluşturan 3201 sayılı Yasanın 5. maddesi "Yurtdışındaki sigortalılık sürelerinin tespitinde, bunu belirten ve istek sahibinin ibraz edeceği belgelerde kayıtlı bulunan tarihler arasındaki son tarihten geriye doğru olmak üzere gün sayıları esas alınır." şeklinde düzenlenmiştir.

Öte yandan 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu‘nun 29.maddesine göre vatandaşlığın kaybından itibaren ilgililer yabancı muamelesine tabi tutulurlar ancak sosyal güvenliğe dair hakları saklı tutulur. Ne var ki saklı tutulan haklar yine Türk vatandaşı olunan döneme ilişkindir

3201 sayılı Kanun’un 1.maddesine göre talep tarihinde Türk vatandaşı olmayanlar borçlanamazlar. Bu kuralın istisnası 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu‘nun 29.maddesi olup izinle Türk vatandaşlığını kaybedenlere tanınan istisna bu kişilerin Türk vatandaşı oldukları döneme özgüdür. Dolayısıyla Türk vatandaşı olunmayan bir dönemin borçlanılması mümkün değildir.

Somut olayda, mahkemece 02.05.1980 tarihinin Türkiye'de sigortalılık başlangıç tarihi olarak tespitine, borçlanılan sürelerin bu tarihten itibaren geçmiş sayılması gerektiğinin tespitine karar verildiği, davacının 3201 sayılı Kanun’un 1.maddesine göre izinle Türk vatandaşlığını kaybettiği 02/06/2000 - 16/04/2001 tarihler arasını borçlanarak emekli edildiği anlaşılmıştır

Mahkemece yapılacak iş, 3201 sayılı Yasanın 5. maddesine göre çalışılan süreleri en son tarihten geriye sayılması buna göre izin alarak Türk vatandaşlığını kaybettiği sürelerde borçlanamayacağı dikkate alınarak yeniden hesap raporu alınması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli hüküm bozulmalıdır.