Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/20580 K.2018/6176

Davacı, iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlerle temyiz kapsam ve nedenlerine göre; davalının tüm, davacıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, zararlandırıcı sigorta olayı sonucu sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Dosya kapsamından, davacılar murisinin ölümü ile neticelenen iş kazasının meydana gelişinde murisin %30, davalının %40 ve dava dışı ...'in %30 oranında kusurlu oldukları anlaşılmaktadır.

Bir borç ilişkisinde, borçlu yada alacaklı birer kişi olabileceği gibi aynı borç ilişkisinde birden çok borçlu veya birden çok alacaklı da söz konusu olabilir. Birden çok borçlunun varlığı halinde borçlulardan her biri borcun tamamından alacaklıya karşı sorumlu ise ve fakat alacaklı edimi bir defa elde edebiliyorsa “müteselsil borç ilişkisinden” söz edilir.

Diğer bir deyişle müteselsil borçluluk, borçlulardan her birinin sözleşme veya yasa gereğince alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olduğu fakat borçlulardan birinin borcu ifa etmesi ile diğer borçluların da borçtan kurtulduğu bir birlikte borçluluk durumudur. Bu durumda yani borçlular arasında teselsülün varlığı halinde alacaklı borçlulardan her birine karşı bağımsız alacak haklarına sahiptir.

Ancak borç bir defa ifa edileceğinden ve borcun bir defa ifasıyla bütün borçlar sona ereceğinden bu alacak hakları alacaklının mal varlığında tek alacak olarak yer alır. 818 Sayılı BK.md. 142'ye(6098 Sayılı TBK. 163'e) göre “Alacaklı, borcun tümünün veya bir bölümünün ödenmesini, dilerse müteselsil borçluların hepsinden birden, dilerse yalnız birinden isteyebilir. Borcun tümü ödeninceye kadar bütün borçluların sorumluluğu devam eder”.

Bu madde metninden açıkça anlaşıldığı üzere alacaklı, alacağının tamamını, müteselsil borçluların herhangi birinden isteyebilir. Bu durumda müteselsil borçlu, sadece kendi payına düşeni ödeyeceğini ileri süremez, borcun tamamı ödemekten kaçınamaz. Alacağın müteselsil borçluların birinden istenmesi, alacak fiilen elde edilmedikçe diğer borçluların sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Bu açıklamalardan olarak somut olaya bakıldığında, mahkemenin itibar ettiği bilirkişi kusur raporunda dava dışı ...'e de %30 oranında kusur verildiği, buna göre dava dışı Mehmet'in de davalı ile birlikte davacılara karşı müteselsilen sorumlu olduğu gözden kaçırılarak sadece davalının %40 kusuruna isabet eden maddi zarar tutarlarını hesaplayan hesap raporu ihtimallerine itibar edilmesi doğru olmamıştır.

Her ne kadar hükme esas alınan bilirkişi hesap raporunda salt davalının %70 oranında kusurlu olduğundan hareket eden hesaplama ihtimali hareket noktası olarak hatalı ise de davalı ile dava dışı ...'in toplamda %70 kusurlu oldukları, bu oranda davacılara karşı müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları göz önüne alındığında ulaştığı sonuç itibariyle isabetli olduğundan, yapılacak iş, davacı eşin maddi zararını 89.760,21 TL, davacı çocuğun zararını ise 31.644,40 TL olarak belirleyen hesaplama ihtimaline üstünlük tanıyarak buna göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.