Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/2348 K.2017/4575

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, davacının 28/02/2012-02/08/2014 tarihleri arasında davalı apartman işyerinde geçen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacı adına davalı işyerinden işe giriş bildirgesinin verilmediği ve hizmet bildiriminde bulunulmadığı, davacının 22/10/2012-05/12/2012 ve 07/12/2012-11/01/2013 tarihleri arasındaki çalışmalarının dava dışı ... A.Ş'ye ait işyerlerinden bildirildiği, davalı aparman adına tescilli 1055565 sicil sayılı işyerinin 08/09/2008 tarihinde kapsama alınıp,davalı Kurumca en son bildirimini 2012/2. ayda yaptığının bildirildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, somut olayda fiili çalışma olgusunun yöntemince kanıtlanmış olup olmadığı, mahkemece bu yönde yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Bu tür hizmet tespitine yönelik davaların kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesinin icap ettiği, Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesinde bu tür hizmet tespit davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir.

Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması salt bu nedene dayalı istemin reddine neden olmaz.

Somut bilgilere dayanması koşuluyla, bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen veya bilmesi gereken komşu işyerleri kayıtlı çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen kimi diğer kanıtlarla dahi sonuca gitmek mümkündür. Kamu düzenine dayalı bu tür davalarda hakim, görevi gereği doğrudan soruşturmayı genişleterek sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığını belirlemelidir.

Bu yön Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527,30.6.1999 gün 1999/21-549-555,5.2.2003 gün 2003/21-35-64,15.10.2003 gün 2003/21-634-572,3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 10.11.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Somut olayda, davalı tarafça apartman karar defterinde kapıcı dairesinin kiraya verilmesi ve kapıcı tutulmaması hususlarının karara bağlanarak, 15/04/2012 tarihinde davacı ve eşiyle kira sözleşmesi imzalandığı iddia edilmiş ise de, karar defteri ve kira sözleşmesi dosya kapsamına alınmamış, kira ödemelerine ilişkin belgeler araştırılmamıştır. Bir kimsenin bedelsiz olarak kapıcı dairesinde oturtulması hayatın olağan akışına aykırıdır.

Ayrıca tanık beyanları çelişkili olup , hüküm kurmaya elverişli olmadıkları gibi bir kısım tanıkların davacının bir dönem "...Market" isimli işyerinde yufka açma işi yaptığını beyan etmeleri karşısında davacı adına 22/10/2012-05/12/2012 ve 07/12/2012-11/01/2013 tarihleri arasında hizmet bildiriminde bulunan işyerinin "....

Market" isimli işyeri olup olmadığı araştırılmamış yine bir kısım tanıklar davacının zaman zaman da temzilik ve çocuk bakıcılığı gibi işler yaptığını beyan etmelerine rağmen , bu çalışmaların part-time çalışma niteliğinde olup olmadığı ortaya konulmamış, davacının davalı apartmanda kapıcı olarak çalışıp çalışmadığı, çalışıyorsa devamlı mı, yoksa, (part-time) kısmi-zamanlı olarak mı çalıştığı hususunda yeterli araştırma yapılmadan hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

Yapılacak iş, davalı apartmana ait karar ve gelir- gider defterlerini dosya arasına almak, kira sözleşmesi ve kira ödemelerine ilişkin belgeleri istemek, davacı adına 22/10/2012-05/12/2012 ve 07/12/2012-11/01/2013 tarihleri arasında hizmet bildiriminde bulunan işyerini araştırmak, tespit istenen dönemde davalı apartmanın kiracılarını, re’sen belirlenecek komşu apartman kapıcıları ve dava konusu apartmana yakın bakkal, market ve diğer işyerleri çalışanları ve sahiplerini şahit olarak dinleyerek,

tanık beyanları arasındaki çelişkiyi gidermek suretiyle davacının davalı apartmanda kapıcı olarak çalışıp çalışmadığını ortaya koymak, çalıştıysa tüm mesaisini davalı apartmana hasredip etmediği, davacının temzilik ve çocuk bakıcılığı gibi işler ve yine dava dışı işyerinde yaptığı yufka açma işinin hangi tarihlerde devam ettiği ve mesaisinin tamamını bu işlere harcayıp harcamadığını, davalı apartmanın büyüklüğü, daire sayısı, bahçesi olup olmadığı,

varsa büyüklüğü, ısınma sistemi araştırılıp, gerektiğinde mahallinde keşif yapılarak çalışmanın part-time olup olmadığı saptanarak sonucuna göre karar vermek, part-time çalıştığının kabulü halinde ise, davacının sürekli olarak bir günde kaç saat çalıştığı, giderek haftalık ve aylık çalışma süreleri belirlenerek, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 63. maddesi gereğince 7.5 saat çalışma bir günlük çalışma hesabı ile kaç işgücüne karşılık olduğu hususunda bir uzman bilirkişinin görüşü alınmak suretiyle açıkça saptamaktan ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacı tarafın bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.