Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/2476 K.2016/8306

Davacı, davalı Kurum tarafından gönderilen ödeme emrinin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava; dava dışı ... Tasarım Talaşlı İmalat Makine San. Tic. Ltd. Şti.’'nin, Kurumun 6183 sayılı Kanun'a göre, 25.06.2014 tarih 9426479 sayı 2009/12638 takip numaralı dosyalarında takip edilen prim borcunun tahsili amacıyla davacı adına mezkur dava dışı şirket ortağı olan ... Kalıp Aparat Mak. San. ve Tic. Paz. Ltd. Şti.'nin müdürü sıfatıyla çıkarılan ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının davaya konu ödeme emrinin dayanağı prim borçlarının vade ve tahakkuk dönemlerinde, dava dışı asıl borçlu limited şirketin temsil ve ilzama yetkili ortağı olan limited şirketin, temsil ve ilzama yetkili müdürü olması nedeniyle davaya konu ödeme emrine konu borçtan dava dışı borçlu şirketle birlikte 5510 sayılı yasanın 88 maddesi gereğince müşterek ve müteselsil sorumlu olduğu anlaşıldığından davaya konu 2009/12638 takip sayılı dosyadan davacı hakkında düzenlenmiş 25/06/2014 tarih, 9426479 sayılı ödeme emrinin hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine ve itirazda haksız çıkılan asıl alacak miktarının %10'u olan 1.904,88 ¨ haksız itiraz tazminatının davacıdan alınarak davalı Kuruma verilmesine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden. 25.06.2014 tarih 9426479 sayı 2009/12638 takip sayılı dosyasında takip edilen borcun 2008/4 ila 12. ay dönemlerine ait prim borcu olduğu, davalı Kurum'un borcun tahsili ile ilgili olarak asıl borçlu ... Tasarım Talaşlı İmalat Makine San. Tic. Ltd. Şti.'e yapılan takibin semeresiz kaldığını ve borca yeter değerde malvarlığının bulunmadığını savunduğu, dava dışı borçlu ... Tasarım Talaşlı İmalat Makine San. Tic. Ltd.

Şti.’'nin borç döneminden önceki ünvanının Kılıç Tasarım Talaşlı İmalat Makine San. Tic. Ltd. Şti. olduğu, 05.02.2007 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi'ne göre dava dışı borçlu ... Tasarım Talaşlı İmalat Makine San. Tic. Ltd. Şti.'nin % 50'şer hisse oranlarıyla ... ve ... Kalıp Aparat Mak. San. ve Tic. Paz. Ltd. Şti.'nin ortakları olduğu, Bursa 2. Noterliği'nin 19/01/2007 tarih e 01224 yevmiye sayısıyla tasdikli ana sözleşmesine göre, ilk 5 yıllık sürede ... ve şirket ortağı ...

Kalıp Aparat Mak. San. ve Tic. Paz. Ltd. Şti.'nin ortağı olan...'nin münferit imzalarıyla şirketin temsil ve ilzam olunacağı, 09.08.2009 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi'ne göre Bursa 8. Noterliği'nin 23.06.2009 tarih 9822 yevmiye sayılı hisse devir sözleşmesiyle ... Ltd. Şti'nin, borçlu ... Ltd. Ltd. Şti. ortaklığından ayrıldığı, davacının borç dönemlerinde dava dışı ... Ltd. Şti.'nin temsil ve ilzama yetkili müdürü olduğu anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanaklarını oluşturan, 506 sayılı Yasa’nın 80/12. maddesinde; sigorta primlerini haklı sebepleri olmaksızın, birinci fıkrada belirtilen süre içerisinde tahakkuk ve tediye etmeyen kamu kurum ve kuruluşlarının tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri mesul muhasip, sayman ile tüzelkişiliği haiz diğer işverenlerin üst düzeydeki yönetici veya yetkililerinin Kurum'a karşı, işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları,

5510 sayılı Yasa'nın 88. maddesinde de Kurum'un sigorta primleri ve diğer alacakları haklı bir sebep olmaksızın bu Kanun'da belirtilen sürelerde ödenmez ise kamu idarelerinin tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri, tüzel kişiliği haiz diğer işverenlerin şirket yönetim kurulu üyeleri de dahil olmak üzere üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri ile kanuni temsilcilerinin Kurum'a karşı işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları bildirilmiştir.

Öte yandan, 6183 sayılı Yasa'nın 35. maddesinde de, ( Değişik madde: 22.07.1998 - 4369/21. m. ) limited şirket ortakları ( Değişik ibare: 04.06.2008 - 5766 S.K./3. m. ) şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu olurlar ve bu Kanun hükümleri gereğince takibe tabi tutulurlar.

(Ek fıkra: 04.06.2008 - 5766 S.K./3. m.) Ortağın şirketteki sermaye payını devretmesi halinde, payı devreden ve devralan şahıslar devir öncesine ait amme alacaklarının ödenmesinden birinci fıkra hükmüne göre müteselsilen sorumlu tutulur.

(Ek fıkra: 04.06.2008 - 5766 S.K./3. m.) Amme alacağının doğduğu ve ödenmesi gerektiği zamanlarda pay sahiplerinin farklı şahıslar olmaları halinde bu şahıslar, amme alacağının ödenmesinden birinci fıkra hükmüne göre müteselsilen sorumlu tutulur.

Bir sermaye şirketi türü olan limited şirketlerde ortaklar açısından sınırlı sorumluluk ilkesi geçerlidir. Ortağın asıl borcu, taahhüt ettiği sermayeyi ödemektir. Sermaye borcunu tam olarak yerine getiren ortağın sorumluluğu sona ermektedir. Türk Hukukunda ortaklar, limited şirketin borçlarından şahsen sorumlu değildirler. Başka bir ifade ile, limited şirket, iki veya daha fazla gerçek ve tüzel kişi tarafından bir ticaret ünvanı altında kurulup, iktisadi konularda faaliyet gösteren, ortaklık borçlarından sadece ortaklığın malvarlığı ile sınırlı olarak sorumlu bulunduğu, esas sermayesi muayyen ve bu sermaye ortakların sermaye paylarının toplamına eşit olan ortaklıktır. Ortakların sorumluluğu sadece ortaklığa karşıdır ve esas sermaye payı ile sınırlıdır.

İlke olarak kanun, ortaklarla limited şirket alacaklıları arasında bir ilişki kurmamış, alacaklılara gereğinde ortaklara başvurma imkanını tanımamıştır. Bu ilkenin üç istisnası vardır. Birincisi, TTK.nun 532/f.3 maddesindeki açığı kapama yükümü, ikincisi selef sıfatıyla sorumluluk (TTK.529, 530 ve 531 maddeleri) ve üçüncüsü ise kamu borçlarından ortakların sorumluluğudur.

Burada yeri gelmişken müteselsil sorumluluk kavramı üzerinde durmakta yarar vardır. Müteselsil sorumluluk, birden çok kişinin, aynı zarardan, sorumlulardan her birinin zarar görene karşı, diğer sorumlular tarafından zararın tamamı tazmin edilinceye kadar sorumlu olmasıdır ( Kırca Çiğdem. "Müteselsil Sorumlulukta Borçlar Kanunu Tasarısı ile Getirilen Değişiklikler", Prof. Dr. Fikret Eren'e Armağan, Ankara 2006, s. 644.).

Bir tüzel kişinin, kuruma olan borçlarının ödenmesinde şirketin yönetim kurulu üyeleri müteselsil sorumlu durumundadırlar. Müteselsil sorumluluk kurum alacaklarından dolayı kuruma karşıdır. Bu nedenle, müteselsil sorumluların her biri, borcun tamamı ödeninceye kadar sorumlu kalmaya devam eder. Bu tür bir sorumlulukta, müteselsil sorumluların her birinin sorumluluğu kişisel niteliktedir ve bu sorumluluk kefalette olduğu gibi önce borçluya başvurma zorunluluğu bulunmamaktadır.

Bu sorumluluk borcun tamamını kapsar (.... Müteselsil Borçluluk, Ankara 1971, s. 35). Alacaklı, edimin tamamını borçluların birinden isteyebilir ve ifa için borçlulardan dilediği birini veya birkaçını seçebilir. Borcun tahsili için, borçlulardan biri aleyhine kesinleşen mahkeme kararı diğerlerini borçtan kurtarmaz. Alacağın fiilen elde edilmesi gerekir. Hükme rağmen alacağını elde edemeyen alacaklı, diğer sorumlulara yönelebilir.

Diğer sorumluların borçtan kurtulmaları için borcun ifa edilmesi gerekir. Borç kısmen ödenirse, diğer sorumlular da ödenen miktar kadar alacaklıya karşı borçtan kurtulurlar. Borcun tamamını veya bir kısmını ödeyen borçlu, iç ilişkideki sorumluluk sırasına göre, diğer borçlulara rücu edebilir (..., Müteselsil Borçlulukta İç ve Dış İlişkiler, İstanbul 2003, s. 12).

Somut olayda, asıl borçlu ... Tasarım Talaşlı İmalat Makine San. Tic. Ltd. Şti.’e yapılan takibatın semeresiz kaldığı, asıl borçlu ... Tasarım Talaşlı İmalat Makine San. Tic. Ltd. Şti.’nin % 50 hisse ile ortağı olan davacının temsil ve ilzama yetkili müdürü olduğu ... Kalıp Aparat Mak. San. ve Tic. Paz. Ltd. Şti'e hissesi oranında takip başlatılabileceği, davacının da ... Kalıp Aparat Mak. San. ve Tic. Paz. Ltd. Şti.'nin müdürü olması nedeniyle, takip konusu borcun tamamından değil; ancak, % 50'sinden ... Ltd. Şti. ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı açıktır.

Mahkemece yukarıda açıklanın hususlarda araştırma yapmadan yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş, davacının davaya konu ödeme emrinin dava dışı borçlu şirketler ile birlikte % 50'sinden sorumlu olacağına karar vermekten ibarettir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.