Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/2482 K.2017/5277

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Dava, davacının 1996-2007 yılları arasında davalıya ait işyerinde geçen ve davalı ...'ya bildirilmeyen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, 1996 ile 13/06/2001 arasına ilişkin davanın hak düşürücü süre nedeni ile reddine, 14/06/2001 ile 2007 yılları arasına ilişkin davanın esastan reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, ihtilaf konusu dönemde davacı adına sigortalı çalışma bildirimi bulunmadığı, 09/04/2007 tarihinden itibaren dava dışı işyerlerinden bildirilen çalışmalarının bulunduğu, 27/01/2000 ila 28/06/2001 tarihleri arasında bir kısım istisna sözleşmelerinin bulunduğu, davacı tarafça davacının çalışmalarına ilişkin kayıtların bulunduğu bir CD sunulduğu ve davacı tanıklarının dinlenildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Öte yandan, davacının çalışmalarının geçtiğinin ileri sürüldüğü işyeri bir kamu kuruluşuna aittir. Kamu kuruluşlarında, çalışanların kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıldır. Davacının ücretsiz çalışması hayatın olağan akışına aykırı, kamu kuruluşundaki çalışmaların resmi kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıldır.

Somut olayda, Mahkemece davacının çalışma usul ve esasları tam olarak ortaya konulmamış olup, eksik inceleme ve araştırma ile sonuca gidilmiştir.

Yapılacak iş, davacıya ihtilaflı dönemde ücretini nasıl aldığını, kim tarafından nasıl ödendiğini sormak, açıklamasını istemek, beyanına başvurulan tanıklara davacının ücretinin nasıl ödendiğini sormak, ücret ödemesine ilişkin evrakları istemek, davacının sunduğu CD kapsamındaki program yapımcıları tespit edilip beyanlarına başvurmak, davacı adına 09/04/2007 tarihinden itibaren sigortalı çalışma bildirilen işyerleri araştırılarak,

davacının bu işyerlerinde davalı ...'nün talimatıyla çalıştığına yönelik iddiası yönünden de değerlendirme yapmak, davacının çalışmalarını bilebilecek nitelikteki diğer tanıkları re'sen tespit ederek dinlemek, davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği de nazara alınıp lüzum bulunur ise araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip davacının çalışmasının niteliğini somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.