Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/2563 K.2017/4507

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün Feri Müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

KARAR

Davacı, davalı işyerinde 2013/Ocak ayından itibaren 9 ay çalıştığının tespiti istemiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının davalı şirkete ait inşaatta ustabaşı, bekçi olarak çalıştığını beyan ettiği, talep edilen dönemde davacı adına davalı işverence düzenlenen işe giriş bildirgesi ve davalı Kurum'a bildirilen çalışma bulunmadığı, davalı Kurum tarafından davalı işyerinin dönem bodrolarının olmadığının bildirildiği, işyerinin 17.04.2008 tarihinde 506 sayılı Yasa kapsamına alındığı, davacı tanıkları tarafından; davacı ile aynı inşaatta çalıştıklarının, davacının inşaatta her iş ile uğraştığının, inşaatın başında durduğunun, bekçiliğini yaptığının beyan edildiği,

davalı şirkete ait olduğu anlaşılan ve davacı adına düzenlenen 10.06.2013 tarihli ( 2.250,00 TL tutarlı ), 17.04.2013 tarihli ( 10.000,00 TL tutarlı ), 16.03.2013 tarihli ( 7.000,00 TL tutarlı ), 23.03.2013 tarihli ( 500,00 TL tutarlı ) tediye makbuzlarının mevcut olduğu ve davacıya ödeme yapıldığı, söz konusu tediye makbuzlarında muhasebe yazan kısmın altında da imza bulunduğu, ancak kim tarafından imzalandığının belli olmadığı, raporu karara esas alınan bilirkişi tarafından, tediye makbuzları esas alınarak rapor hazırlandığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık; somut olayda fiili çalışma olgusunun ispatı konusunda, mahkemece yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

506 sayılı Yasanın 79/10. maddesinde bu tür hizmet tespit davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması salt bu nedene dayalı istemin reddine neden olmaz.

Somut bilgilere dayanması koşuluyla, bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen veya bilmesi gereken komşu işyerleri kayıtlı çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen kimi diğer kanıtlarla dahi sonuca gitmek mümkündür. Kamu düzenine dayalı bu tür davalarda hakim, görevi gereği doğrudan soruşturmayı genişleterek sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığını belirlemelidir.

Bu yön Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527,30.6.1999 gün 1999/21-549-555,5.2.2003 gün 2003/21-35-64,15.10.2003 gün 2003/21-634-572,3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 10.11.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Somut olayda; yeterli araştırma yapılmadan sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; zabıta marifetiyle ve davalı Kurum'dan sorarak; talep edilen dönemde davalı işyerine komşu olan işyerlerinin sahipleri ile bu işyerlerindeki çalışmaları kayıtlara geçmiş kişileri tespit ederek dinlemek, davalı işyerinin ticari defterlerini gerek duyulur ise bir hesap bilirkişisine incelettirerek dosyada mevcut tediye makbuzlarının davalı şirket tarafından düzenlenip düzenlenmediğini araştırmak, davacıdan; tediye makbuzlarının muhasebe bölümündeki imzanın kime ait olduğunu sorarak, davacı beyanı gereğince gereken araştırmaları yapmak, ayrıca davacının;

dosyaya delil olarak sunulan ve kendisine ait Türkiye İş Bankası'ndaki hesabının 05.01.2012 – 23.06.2014 tarihleri arasındaki dökümünde hesaba para yatıran kişilerle ilgili beyanını almak, davacı tanığı olarak dinlenilen ... ile ....'ın 5510 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi kapsamındaki sicil dosyalarını getirterek; davalı şirket tarafından talep edilen dönemde bu kişiler adına düzenlenen işe giriş bildirgesi ya da davalı Kurum'a bildirilen çalışma bulunup bulunmadığını tespit ederek toplanan deliller değerlendirilmek sureti ile varılacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde Feri Müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

E.M