Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/2786 K.2017/5189

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının 21.05.2003 ile 06.03.2008 tarihleri arasında davalı işverene ait iş yerinde geçen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile davacının davalı ...'e ait ... sicil numaralı işyerinde 15.02.2004 ile 20.05.2006 tarihleri arasında toplam 816 gün, 12.09.2007 ile 06.03.2008 tarihleri arasında toplam 175 gün sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

506 sayılı Kanun’un 2. maddesinde sigortalılık niteliğinin, hizmet akdinin kurulması ve 6. madde gereğince çalışmaya başlanması ile edinileceği düzenlenmiştir. 506 sayılı Kanun’un “Sigortalı Sayılmayanlar” başlıklı 3/II-B maddesinde; “Özel kanunda tarifi ve nitelikleri belirtilen çıraklar hakkında, çıraklık devresi sayılan süre içinde analık, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile bu Kanunun 35'inci maddesi hükümleri uygulanmaz” hükmü öngörülmüştür.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacı adına tespiti istenen dönemde davalı işveren tarafından Kuruma bildirilen hizmet bulunmadığı, davalıya ait 38108 sicil numaralı işyerinin köfteci olarak 01.09.1998 ile 30.04.2008 tarihleri arasında kanun kapsamında bulunduğu, dönem bordolarının dosyada olduğu,davacı adına 03.02.2005 tarihli işe giriş bildirgesinin ...

Mesleki Eğitim Müdürlüğünce verildiği ve 31.01.2005 -01.03.2005 ile 12.09.2007-21.04.2008 tarihleri arasında okulun aşçılık bölümü öğrencisi olduğunun belirtildiği, davacının 3308 sayılı Kanunun 10.maddesi gereğince 19 yaşından gün almış olanların çıraklık eğitimine katılması ile ilgili 12.09.2007 ve 13.01.2005 tarihli Mesleki Eğitim Merkezi onaylı formlarda ,davacının eğitim göreceği işyeri yetkilisi olarak davalı ...'in belirtildiği ,davacının 21.05.2006 ile 21.08.2007 tarihleri arasında askerlik görevini yaptığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacının askerden döndüğü tarihten sonrasına, (12.09.2007 ile 06.03.2008 ) ilişkin çalışmalarının tespitine dair Mahkemece verilen karar isabetli ise de, askere gitmeden önceki dönem yönünden davacının işyerindeki çalışmasının staj niteliğinde olup olmadığı,çıraklık eğitimi kapsamında kalıp kalmadığı konusu yeterince araştırılmadan karar verildiği anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, ihtilaflı döneme ilişkin dönem bordrolarında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek davacının askere gitmeden önceki dönemde hizmet akdiyle ve üretime yönelik, işçi sıfatıyla çalışmasının olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.