Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/2908 K.2017/10014

Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlerle temyiz kapsam ve nedenlerine göre; davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, zararlandırıcı sigorta olayı sonucu sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, manevi tazminat isteminin reddine, 5.391,66 TL maddi davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Dosya kapsamından, aynı davacının aynı kaza olayı nedeniyle T.C. İçişleri Bakanlığı, ...davalı olarak göstererek açtığı ... 8. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/292 Esas sayılı dava dosyasında davacının davalı ... A.Ş. hakkında açmış olduğu davanın feragat nedeniyle reddine, diğer davalılar İçişleri Bakanlığı ve ... hakkında açmış olduğu davanın B.K.'nun 147/2.maddesi gereğince reddine, 7.500,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve İçişleri Bakanlığından alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, anılan kararın Yargıtay... Hukuk Dairesi'nin 2012/13443 Esas, 2013/10852 Karar sayılı ilamı ile onandığı anlaşılmaktadır.

Bir borç ilişkisinde, borçlu yada alacaklı birer kişi olabileceği gibi aynı borç ilişkisinde birden çok borçlu veya birden çok alacaklı da söz konusu olabilir. Birden çok borçlunun varlığı halinde borçlulardan her biri borcun tamamından alacaklıya karşı sorumlu ise ve fakat alacaklı edimi bir defa elde edebiliyorsa “müteselsil borç ilişkisinden” söz edilir.

Diğer bir deyişle müteselsil borçluluk, borçlulardan her birinin sözleşme veya yasa gereğince alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olduğu fakat borçlulardan birinin borcu ifa etmesi ile diğer borçluların da borçtan kurtulduğu bir birlikte borçluluk durumudur. Bu durumda yani borçlular arasında teselsülün varlığı halinde alacaklı borçlulardan her birine karşı bağımsız alacak haklarına sahiptir.

Ancak borç bir defa ifa edileceğiden ve borcun bir defa ifasıyla bütün borçlar sona ereceğinden bu alacak hakları alacaklının mal varlığında tek alacak olarak yer alır. BK.md. 142'ye(Yeni BK. 163'e) göre “Alacaklı, borcun tümünün veya bir bölümünün ödenmesini, dilerse müteselsil borçluların hepsinden birden, dilerse yalnız birinden isteyebilir. Borcun tümü ödeninceye kadar bütün borçluların sorumluluğu devam eder”.

Bu madde metninden açıkça anlaşıldığı üzere alacaklı, alacağının tamamını, müteselsil borçluların herhangi birinden isteyebilir. Bu durumda müteselsil borçlu, sadece kendi payına düşeni ödeyeceğini ileri süremez, borcun tamamı ödemekten kaçınamaz.

Alacağın müteselsil borçluların birinden istenmesi, alacak fiilen elde edilmedikçe diğer borçluların sorumluluğunu ortadan kaldırmaz, Buna karşılık müteselsil borçlulardan birisi borcun tamamı veya bir bölümünü sona erdirmişse sona eren borç oranında öteki müteselsil borçlularda kendiliğinden borçtan kurtulur.(BK.145/1. Yeni BK.166/1). Müteselsil borçlulardan biri, kendi davaranışıyla diğerinin durumunu ağırlaştıramaz (BK 165.)

Bu açıklamalardan olarak somut olaya bakıldığında, ... 8. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/292 Esas sayılı dava dosyasında maddi zarar tavanının hesaplandığı ve sigorta ödemesi ile karşılandığı, davacı tarafın sigorta şirketi hakkındaki davadan feragat ettiği, mahkemesince davalı ... A.Ş. hakkında açılmış davanın feragat nedeniyle reddine, diğer davalılar İçişleri Bakanlığı ve ... hakkında açılan davanın 818 sayılı B.K.'nun 147/2.maddesi gereğince reddine karar verildiği anlaşıldığından temyiz incelemesine konu eldeki dosyanın davalısı müteselsil borçlu işveren tarafından da ödenmesi gereken bir maddi zarar bulunmadığından maddi tazminat isteminin reddine karar verilmesi gerekirken davacı lehine 5.391,66 TL maddi tazminata hükmedilmesi hatalı olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.