Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/3363 K.2017/772

Davacı, sigorta başlangıcının 12.06.1989 tarihi olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacının ... Bağ-Kur sigortalılık başlangıç tarihinin vergi kaydı başlangıç tarihi olan 12/06/1989 tarihi olarak tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile 1143 183 063 Bağ-Kur nolu ve 35.01.1996.11632 sigorta sicil nolu davacı ...’un sigortalılık başlangıcının 12.06.1989 tarihi olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 05/02/2001 tarihli giriş bildirgesine göre 506 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı da göz önünde bulundurularak 27/04/2001 tarihi itibariyle 1479 sayılı Yasa kapsamında Bağ-Kur sigortalılık tescilinin yapıldığı, 02/01/1996 tarihinden itibaren giriş ve çıkışlarla devam eden 506 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığının olduğu, 12/06/1989-31/07/1990, 01/01/1999-05/05/2001 tarihleri arasında ve 25/09/2013 tarihinden itibaren devam eden vergi kaydının bulunduğu, ... ... ve Sanatkarlar Odaları Birliğinde 09/10/2013 tarihinden itibaren devam eden kaydının olduğu, 16/12/2013 tarihli İB formuna göre de ... Ticaret Odasında ve ... Ticaret Sicil Müdürlüğünde kaydının bulunduğu ancak söz kayıtların tarihlerinin net şekilde okunamadığı anlaşılmaktadır.

1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasanın 24. maddesinde zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için ... sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasanın 24. maddesi değiştirilecek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için vergi kaydı veya ... sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş,

2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için ... sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

1479 sayılı Yasa'ya 4956 sayılı Yasa ile eklenen Geçici 18. maddesinde; bu Kanuna göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde 04.10.2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların sigortalılık hak ve mükellefiyetlerinin 04.10.2000 tarihinden itibaren başlayacağı, ancak bu Kanuna göre zorunlu sigortalı olarak tescil edilmiş olanların sigortalılıklarının, bu kanunun yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde kuruma yazılı olarak başvurmaları ve 20.4.1982-4.10.2000 tarihleri arasındaki vergi kayıtlarını belgelemek ve belgelenen bu sürelere ilişkin olarak prim borçlarının tamamını tebliğ tarihinden itibaren 1 yıl içinde ödemek kaydıyla bu sürelerin sigortalılık süresi olarak değerlendirileceği bildirilmiştir.

4956 sayılı Yasanın yürürlüğe girdiği 02/08/2003 tarihine kadar tescilleri, prim ödemeleri veya tescil başvuruları yoksa aynı tarihten sonra sadece aynı yasa ile 1479 sayılı Yasaya eklenen geçici 18. maddeye göre vergide kayıtlı olan süreleri için borçlanma haklarını kullanarak sigortalılık süresi elde edebilirler. Geçmişe yönelik hizmetlerini tespit ettiremezler.

02/08/2003 tarihinden önceki tarihte Kuruma tescil edilmiş, giriş bildirgesi vermiş veya bir şekilde kendi adına tescil isteği yerine geçecek şekilde prim ödemiş olan ve 1479 sayılı Yasa kapsamında kendi adına veya hesabına bağımsız çalışanlar, 20/04/1982 tarihinden itibaren vergi kaydına dayalı olarak, 22/03/1985 tarihinden itibaren de ... sicili veya meslek kuruluşu kayıtlarına dayalı olarak sigortalılıklarının tespitini isteyebilirler.

Somut olayda, davacıya ait Bağ-Kur giriş bildirgesinin 4956 sayılı Yasanın yürürlük tarihi olan 02/08/2003 tarihinden önce Kuruma verilmiş olması sebebiyle tescil tarihinden önceki kayıtlarına göre sigortalılık hakkı elde ettiği anlaşılmaktadır. Ancak, davacının esnaflık faaliyetinin devam ettiği süre boyunca ... Bağ-Kur sigortalısı olarak kabul edilmesi gerektiğinden ve eldeki dava ile Bağ-Kur kapsamında sigortalı olduğu sürelerin tespiti amaçlandığından vergi kaydına göre sigortalılık başlangıç tarihinin tespitine karar verilmesi doğru değildir.

Yapılacak iş, davacının talebini açıklattırıp hangi tarihler arasında ... Bağ-Kur sigortalılığının tespitini istediğini belirlemek, davacının ... Ticaret Odasında ve ... Ticaret Sicil Müdürlüğünde hangi tarihlerde kaydının bulunduğunu tespit etmek, söz konusu kayıtlar ile birlikte vergi kayıt tarihlerine ve davacının talebine göre, 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışma sürelerini de göz önöde bulundurarak hangi tarihler arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında ... Bağ-Kur sigortalısı olduğunu belirleyip sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.