Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/3418 K.2017/5859

Davacı, 01/09/2006-31/12/2009 tarihleri arasında çalıştırılan sigortalılara aylık ücretiyle birlikte ödenen yol yardımlarının sigorta primine esas kazanç niteliğinde olmadığının tespitine, yol bedelleri üzerinden ödenen primlerin faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Dava, davacı şirketin Kurum işleminin iptali ve yol ve yemek yardımı adı altında yaptığı prime esas kazanç tutarı olan 138.135,83 TL nin yasal faizi ile iadesi istemine ilişkindir.

Mahkemece hükümde yazıldığı şekilde istemin kısmen kabulüne karar vermiştir.

İhtilaflı dönemde yürürlükte olan 506 sayılı Yasa'nın 29.07.2003 tarih ve 4958 sayılı Yasanın 36. maddesi ile değişik 77/2. maddesinde “Şu kadar ki, ölüm, doğum ve evlenme yardımları, yolluklar, kıdem, ihbar ve kasa tazminatları, ayni yardımlar ile Çalışma ve ... Bakanlığınca miktarları yıllar itibariyle belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, sigorta primlerinin hesabına esas tutulacak kazançların aylık tutarının tespitinde nazara alınmaz. Bunların dışında her ne ad altında ödeme yapılırsa yapılsın tüm ödemeler prime tabi tutulur.” hükmü yer almaktadır.

506 sayılı Yasa’nın 77. madde 1. fıkrasında prim hesabı da göz önünde tutulacak kazançlar belirtilmiş, 2. fıkrasında ise bunun istisnaları gösterilmiştir. Fıkrada ifade edildiği biçimde sosyal amaçlı olarak veya işverenin yasa ve sözleşme dışında sigortalısına yaptığı yardım ve ödemeler prim hesabında nazara alınmazlar ve prime tabi tutulmazlar. Bu ödeme veya yardımlar ücret ve benzeri ödemelerden tamamen farklı nedenlere dayanırlar. İşin karşılığı olmaktan ziyade insani değer yargıları sonucu verilirler. Yasa bunları sayarak belirtmiştir. Bu yardımlar ölüm, doğum ve evlenme yardımları, yolluklar, kıdem, ihbar ve kasa tazminatları, ayni yardımlar, yemek, çocuk ve aile zamlarıdır.

Somut olayda Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacı şirketçe yol ve yemek yardımları üzerinden davalı Kurum'a ödenen ve ödenmesi gereken prim tutarlarının açıkça gösterilmediği anlaşılmakla bu şekilde denetime elverişsiz bilirkişi raporuna dayanarak yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş, yemek yardımları için; ... ve ... Bakanlığınca miktarları yıllar itibariyle belirlenecek yemek yardımı ödemelerinin prim matrahına dâhil olmadığı; yol yardımları için ise yapılan yardım ödemelerinin sigorta primine hiç bir şekilde dahil olmayacağı gözönünde bulundurularak her dönem için ay be ay gösterilmek üzere davacı şirketçe bu kalemler üzerinden Kurum'a ödenen prim tutarı ile ödenmesi gereken prim tutarı arasında hesaplama yapılarak alınacak bilirkişi raporu doğrultusunda davacı şirketçe Kurum'a yapılan yersiz prim ödemesi olup olmadığını açıkça ortaya koyduktan sonra oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

O halde, davacı ve davalı Kurum vekillerinin bu yöne ilişkin temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.