Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2016/4147 K.2016/11186

Davacı, 17.12.1989 tarihinde 1 gün hizmet akdine dayalı sigortalı çalışması olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

Davacı, davalı ... Şefliği'nde 17.12.1989 tarihinde bir gün süre ile çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının doğum tarihinin 06.07.1972 olduğu, davacı adına davalı işveren tarafından düzenlenen işe giriş bildirgesi ve davalı Kurum'a bildirilen çalışma bulunmadığı, 27.12.1989 tarihli, “ fidan dikimi ” başlıklı liste ve aynı döneme ait “ istihkak bordrosu ” ndan; davacıya ödenen ücretten “ tediyat kısmı ” başlıklı alanda “ %... pul ” başlığı ile kesinti yapıldığı, ancak SSK primi kesilip kesilmediğinin anlaşılamadığı, söz konusu listede ismi bulanan tanıklar tarafından davacının çalışmasının doğrulandığı, davalı Orman İşletme Şefliği tarafından gönderilen “ 1989 yılında vahidi fiyatla yapılan fidan dikme işine ait istihkak bordroları ve çalışanlar listesi ” nde davacının kızlık soyadı ile birlikte adının bulunduğu anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyeri Orman İşletme Müdürlüğü olup bir kamu kuruluşudur. Bu nedenle, davalı işyerinde resmi kayıtlara dayanılması ve ücretlerin yazılı belge ile ödenmesi esastır. Kuruma bildirilmeyen dönemlerdeki ücret belgeleri ve bu dönemde davacıya ücret ödenip ödenmediği, ödeme yapılmışsa kim tarafından ödendiğinin araştırılması gerekir.

Anılan maddelerde; yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalıların çalıştıklarını hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilecekleri öngörülmüştür.

İşverenin, sigortalılara ilişkin hangi belgeleri Kurum'a vermesi gerektiği Kanun'un 79/1. maddesinde açıkça ifade edildiği üzere yönetmeliğe bırakılmıştır. Atıf yapılan ... Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nde, işverence Kurum'a verilecek belgeler; işe giriş bildirgesi, aylık sigorta primleri bildirgesi, dönem bordrosu, vd. şeklinde sıralanmıştır. Bu belgelerden birisinin dahi Kurum'a verilmiş olması veya Kurum'ca, fiilen ya da kayden sigortalı çalışma olgusunun tespiti veya işverence ibraz edilen bordroda ücret kesintisi yapılmış olması halinde hak düşürücü süreden söz edilemeyecektir.

Somut olayda; davacı adına davalı işveren tarafından düzenlenen işe giriş bildirgesi ve davalı işverene ait işyerinden davalı Kurum'a bildirilen çalışma bulunmadığı, ancak dinlenen tanıkların davacının çalışmalarını doğruladıkları anlaşılmaktadır.

Mahkemece yapılacak iş; dosyada mevcut 27.12.1989 tarihli, “ fidan dikimi ” başlıklı liste ve aynı döneme ait “ istihkak bordrosu ” gereğince prim kesintisi yapılıp yapılmadığını araştırmak, toplanan delillere göre 506 sayılı Yasa'nın 60/G maddesini de dikkate alarak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.